Chu Dịch Trình Chu Truyện Nghĩa Chiết Trung, quyển 28–30 (周易程朱傳義折衷)

Giới thiệu

本书33卷，拆分成12冊。 影印古籍 欽定四庫全書·經部一·易類

Tác giả: （元）趙采 Số trang (bản quét): 151 Chủ đề: 四庫全書 · 經部 · 易類 · 元

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/06064399.cn/06064399.cn.pdf

Đánh giá

周義程朱傳義折衷 là bộ sách 33 quyển của Triệu Thái đời Nguyên, nay chỉ còn lưu phần quyển 28 đến 30 trong bản in lại theo 欽定四庫全書, thuộc Kinh bộ, Dịch loại. Tác phẩm thuộc dòng Dịch học tiếp nối truyền thống Trình Di và Chu Hy, như chính nhan đề cho thấy: "trình" là 伊川易傳 của Trình Di, "chu" là 周易本義 của Chu Hy, còn "chiết trung" nói lên cách người soạn dung hòa hai nhà. Lối đặt tên này không lạ trong Dịch học đời Nguyên, khi giới nho sĩ phương Bắc tìm cách thống nhất hai hệ thích giải vốn có nhiều chỗ bất đồng.

Về tác giả, Triệu Thái chỉ được biết chủ yếu qua tác phẩm này; sử liệu về thân thế và hành trạng của ông rất ít, nên mọi nhận định về tiểu sử đều nên dè dặt. Việc quy bộ sách cho ông dựa trên đề danh trong bản lưu hành, và giới nghiên cứu nói chung chấp nhận, song niên đại biên soạn cụ thể cùng quá trình thành thư vẫn còn bỏ ngỏ. Sách được 四庫 toàn thư thâu lục theo bản sao chép nội phủ, nghĩa là văn bản đến tay người đọc ngày nay qua một ngả truyền bản khá hẹp, ít có dịp đối chiếu với các bản khắc đời Nguyên nếu còn. Dị văn giữa các bản khắc và bản nội phủ là chuyện có thể xảy ra, nhưng cần khảo sát bản gốc mới dám khẳng định.

Điều đáng lưu tâm về phận sách: bộ 33 quyển bị chia thành 12 sách khi đóng, phần đang có chỉ là ba quyển lẻ, nên người tra cứu phải hình dung mình đang cầm một mảnh của toàn bộ. Với người học Dịch, tác phẩm đáng chú ý như một mẫu tiêu biểu của khuynh hướng chiết trung Trình-Chu đời Nguyên; muốn đánh giá đúng vị trí của nó trong dòng sách này, cần đặt cạnh các bộ đồng thời cùng chủ trương, chứ một mình ba quyển chưa đủ để nói lên toàn bộ diện mạo.