Chu Dịch Trình Chu Truyện Nghĩa Chiết Trung, quyển 20–22 (周易程朱傳義折衷)

Giới thiệu

本书33卷，拆分成12冊。 影印古籍 欽定四庫全書·經部一·易類

Tác giả: （元）趙采 Số trang (bản quét): 172 Chủ đề: 四庫全書 · 經部 · 易類 · 元

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/06064396.cn/06064396.cn.pdf

Đánh giá

Đây là phần ba trong bộ Chu Dịch Trình Chu truyện nghĩa chiết trung, nguyên đề 33 quyển, nay được chia thành 12 sách, thuộc Kinh bộ, Dịch loại, trong 欽定四庫全書. Tác giả ghi trên bản là Triệu Thái đời Nguyên. Sách mang tính chất hối tập: đối chiếu hai hệ chú giải lớn của Trình Di và Chu Hy rồi dung hòa, nên tên sách mới có chữ "chiết trung". Việc quy thuộc cho Triệu Thái là theo đề yếu của Tứ khố, nhưng tiểu sử tác giả để lại rất ít, và giới nghiên cứu đến nay vẫn chưa dựng lại được đầy đủ hành trạng cũng như niên đại thành thư; cách hiểu phổ biến vẫn xếp sách vào thời Nguyên, muộn nhất là đầu Minh.

Bản đang lưu là ảnh chụp của bản khắc trong Tứ khố toàn thư, không phải bản Nguyên khắc đời đầu. Vì Tứ khố tập sách từ nhiều nguồn tiến trình khác nhau, văn bản có thể khác biệt đôi chỗ so với các bản sao chép riêng lẻ từng lưu hành trước đó, nhất là ở phần dẫn văn Trình, Chu và các nhà Tống. Người đọc bản này nên biết mình đang tiếp xúc với một bản được chỉnh lý giữa thời Thanh, cho dù nội dung học thuật vẫn thuộc truyền thống chú giải đời Nguyên.

Về vị trí trong truyền thống, sách nằm trong dòng "Dịch học tôn Trình thượng Chu" đặc trưng của thời Nguyên, khi khoa cử lấy Trình truyện và Bản nghĩa làm chuẩn. Các bộ cùng dòng như của Hồ Bính, Đổng Chân Khanh hay Ngô Trừng đều cố gắng quy hai hệ về một mối; Chiết trung của Triệu Thái cũng đi theo hướng đó. Vì vậy nó hữu ích cho người muốn theo dõi cách Dịch học Nguyên Minh tiếp nhận và điều chỉnh di sản Tống học, chứ không phải một tác phẩm khai sáng gì mới.