Chu Dịch Trình Chu Truyện Nghĩa Chiết Trung, quyển 15–16 (周易程朱傳義折衷)

Giới thiệu

本书33卷，拆分成12冊。 影印古籍 欽定四庫全書·經部一·易類

Tác giả: （元）趙采 Số trang (bản quét): 148 Chủ đề: 四庫全書 · 經部 · 易類 · 元

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/06064394.cn/06064394.cn.pdf

Đánh giá

周易程朱傳義折衷 của Triệu Thái đời Nguyên, sách dẫn giải và dung hòa hai truyền thống chú thích lớn của Kinh Dịch là Trình Di và Chu Hy. Tựa sách nói thẳng điều đó: lấy Trình thị Dịch truyện và Chu thị Bản nghĩa làm hai trục, rồi "chiết trung" phần nào chỗ hai nhà bất đồng. Đây là một trong nhiều bộ ra đời vào thời Nguyên, khi học giới muốn thống nhất hệ Trình và hệ Chu vốn đã song hành từ Nam Tống, chứ không còn theo lối sớ giải Hán Đường.

Về tác giả, bản ghi Triệu Thái, tự và tiểu sử đáng tin không nhiều. Các thư mục truyền thống như Tứ khố toàn thư tổng mục chỉ ghi ông là người đời Nguyên, chép sách này; niên đại cụ thể và hành trạng còn mờ, đôi chỗ học giới chưa thống nhất. Sách có 33 quyển theo mô tả, nghìn bản lưu đây là hai quyển 15 và 16 rút ra từ bộ lớn, thuộc bản khắc trong Tứ khố toàn thư, phần Kinh bộ, Dịch loại. Con số 33 quyển là con số của Tứ khố trước tác, còn bản ta đang có là bản dùng để ảnh ấn, không phải toàn bộ.

Về truyền bản, đây là bản ảnh ấn từ Tứ khố toàn thư, tức bản do triều Thanh tập hợp trong công trình tụ thư lớn thế kỷ XVIII, không phải bản Nguyên khắc nguyên dạng. Bản Tứ khố vốn sao lại từ các bản khác nhau, dị văn giữa các hệ bản in và câu chữ chép lại có thể khác nhau; nghiên cứu truyền bản sách này thường phải đối chiếu các bản khác, không thể lấy bản Tứ khố làm chuẩn duy nhất.

Người học Kinh Dịch cần biết tới nó vì đây là dạng sách "tập chú" buộc người đọc đối diện cùng lúc hai lối đọc lớn thời Tống, và vì bản Tứ khố là con đường lưu hành phổ biến của nó cho tới nay.