Chu Dịch Trình Chu Truyện Nghĩa Chiết Trung, quyển 11–14 (周易程朱傳義折衷)

Giới thiệu

本书33卷，拆分成12冊。 影印古籍 欽定四庫全書·經部一·易類

Tác giả: （元）趙采 Số trang (bản quét): 149 Chủ đề: 四庫全書 · 經部 · 易類 · 元

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/06064393.cn/06064393.cn.pdf

Đánh giá

周易程朱傳義折衷 của Triệu Thái đời Nguyên là một bộ Dịch học thuộc dòng "tập thuyết" hay "chiết trung", tức không tự lập tân thuyết mà dung hợp các lối giải thích đương thời. Tựa sách nói rõ phạm vi: tiếp nhận và điều hòa Trình Di (Trình thị Dịch truyện) với Chu Hi (Chu tử bản nghĩa). Đây là cách đặt vấn đề quen thuộc từ đời Tống mạt trở đi, khi hai hệ thống chú giải của Trình và Chu đã trở thành chuẩn mực khoa cử, khiến người học cần một văn bản đối chiếu, hòa giải chỗ dị đồng. Nhan đề "chiết trung" phải hiểu theo nghĩa đó, không phải một lập trường triết học riêng.

Tác giả Triệu Thái, người đời Nguyên, quy thuộc khá vững theo ghi chép của Tứ khố toàn thư, song tiểu sử chi tiết của ông không phong phú trong các nguồn truyền thống; ngoài bộ Dịch này, dấu vết để lại mỏng, nên phần nhiều điều ta biết về ông phải suy từ chính tác phẩm và từ lời đề yếu của Tứ khố. Bản đang lưu là ảnh ấn của Tứ khố toàn thư, kinh bộ nhất, Dịch loại, toàn bộ ba mươi ba quyển, ở đây chia thành mười hai sách; phần hiện có gồm quyển mười một đến mười bốn, tức một phần của tập hợp lớn.

Vì là ảnh ấn Tứ khố, bản này mang theo đặc điểm của hệ văn bản ấy: sao chép từ các bản nội phủ, có thể có sai tự và dị văn so với các bản in ngoài Tứ khố, và không phải một bản khắc độc lập đời Nguyên. Người nghiên cứu muốn dựng lại diện mạo nguyên thủy của Triệu Thái cần đối chiếu với các bản khác cùng dòng, điều mà giới thư mục học Trung Quốc vẫn xem là vấn đề mở. Vị trí của nó trong truyền thống: một mắt lưới nối truyền thống Dịch học đời Tống với đời Nguyên, cho thấy giai đoạn chuyển tiếp khi Trình–Chu trở thành chính thống.