Chu Dịch Trình Chu Truyện Nghĩa Chiết Trung, quyển 5–7 (周易程朱傳義折衷)

Giới thiệu

本书33卷，拆分成12冊。 影印古籍 欽定四庫全書·經部一·易類

Tác giả: （元）趙采 Số trang (bản quét): 154 Chủ đề: 四庫全書 · 經部 · 易類 · 元

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/06064391.cn/06064391.cn.pdf

Đánh giá

周易程朱傳義折衷 của Triệu Thái đời Nguyên là một bộ chú giải Kinh Dịch theo lối dung hòa hai truyền thống Trình Di và Chu Hy, tức hợp nhất Trình thị Dịch truyện với Chu Tử bản nghĩa mà uốn nắn chỗ dị đồng. Sách mang tính chất một bộ tập chú, không phải trước tác sáng tạo thuần túy, và thuộc dòng Dịch học lý giải theo nghĩa lý Nho gia thịnh hành từ Tống sang Nguyên. Người biên soạn là Triệu Thái, người đất Dư Diêu, đậu tiến sĩ, từng giữ chức quan dưới triều Nguyên; ngoài bộ này ông còn để lại một số trước tác khác. Việc quy thuộc tác giả cho Triệu Thái được các thư mục truyền thống ghi nhận khá nhất quán, tuy niên đại cụ thể của từng quyển trong bộ vẫn không xác định được.

Bộ sách gồm ba mươi ba quyển theo đề dẫn, ở đây lưu phân đoạn quyển năm đến quyển bảy. Đây là bản ảnh ấn thuộc Khâm định Tứ khố toàn thư, kinh bộ, Dịch loại, tức bản được quan tu thư triều Thanh sao lục và xếp vào kho sách ngự lãm. Bản Tứ khố là ngả truyền bản chủ yếu khiến tác phẩm còn lại đến nay; các bản khắc riêng đời Nguyên, nếu từng có, đến giờ không còn phổ biến, nên mọi khảo sát văn bản đều phải qua bản sao Tứ khố, kéo theo những hạn chế cố hữu về dị văn và khả năng bị chỉnh sửa khi sao lục.

Người học Dịch ở Việt Nam ít có dịp tiếp cận trực tiếp dòng Dịch học triều Nguyên, mà đây là một mắt khâu nối từ Tống sang Minh Thanh, cho thấy cách người sau hòa giải hai bậc thầy Trình Chu. Đặt cạnh các bộ cùng loại như Dịch truyện đại toàn hay các tập chú khác, tác phẩm này đáng được biết đến như một ví dụ về lối dung hòa trong chú giải Dịch học.