Chu Dịch Tập Thuyết, quyển 34–37 (周易集說)
Thông tin thư mục tham khảo từ archive.org.
Giới thiệu
本书40卷，拆分成12册。 影印古籍 欽定四庫全書·經部一·易類
Tác giả: （宋）俞琰 Số trang (bản quét): 120 Chủ đề: 四庫全書 · 經部 · 易類 · 宋
Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/06064375.cn/06064375.cn.pdf
Đánh giá
俞琰 (Du Diệm), tự Ngọc Ngô, hiệu Thạch Giản, người Ngô Quận, sống vào cuối Tống sang đầu Nguyên. Bộ 周易集說 (Chu Dịch Tập Thuyết) của ông thuộc dòng chú giải Kinh Dịch theo lối tập hợp chư thuyết, tức gom nhiều cách hiểu của người trước rồi chọn lọc, chứ không phải một nhà chú giải độc lập dựng hệ thống mới. Cách quy thuộc tác giả ở đây khá vững: các thư mục cổ như Tống sử Nghệ văn chí và Tứ Khố Toàn Thư Tổng Mục đều ghi tên ông, và bản đang lưu giữ đúng dạng ấn bản mà triều Thanh đã định hình.
Điều cần lưu ý là bộ này không phải một tác phẩm đơn nhất theo nghĩa hiện đại. Tứ Khố Toàn Thư Tổng Mục ghi nó gồm bốn mươi quyển, hợp lại từ các phần khác nhau, cho nên các bản in và bản chép tay về sau hay bị tách thành nhiều tập rời, như trường hợp tập đang xét là bốn quyển nằm trong một kham mười hai sách. Ngay cả tên sách đôi khi cũng xuất hiện với dị danh hoặc bị gộp chung với các trước tác Dịch học khác của Du Diệm; chuyện phân biệt phần nào thực sự thuộc 周易集說 và phần nào thuộc 讀易舉要 hay 易外別傳 là việc mà các nhà thư mục vẫn phải cân nhắc, chưa có kết luận thống nhất hoàn toàn.
Ấn bản đang lưu là ảnh chụp của bản in trong Tứ Khố Toàn Thư, mục Kinh bộ, lớp Dịch loại, tức bản do triều Thanh tập hợp và khắc in từ các bản sách quý đời trước. Vì là bản phục chế từ Tứ Khố, người đọc nên biết rằng văn bản trong đó phản ánh cách các học giả triều Thanh hiệu đính và sao chép, có thể khác chút ít so với bản Tống Nguyên gốc về tự dạng và thứ tự quyển, dù nội dung đại thể giữ nguyên.
Vị trí của nó trong Dịch học Tống Nguyên là ở chỗ nối giữa lối nghĩa lý đời Tống và phong khí khảo chứng sơ khai, và vì thế nó thường được đặt cạnh các bộ tập thuyết cùng thời để đối chiếu. Với người nghiên cứu, giá trị chính không nằm ở lời giải riêng của Du Diệm mà ở kho tư liệu về các nhà Dịch học trước ông mà ông dẫn lại, nhiều người trong số đó nay không còn văn bản nguyên vẹn.