Chu Dịch Tập Thuyết, quyển 14–17 (周易集說)

Giới thiệu

本书40卷，拆分成12册。 影印古籍 欽定四庫全書·經部一·易類

Tác giả: （宋）俞琰 Số trang (bản quét): 146 Chủ đề: 四庫全書 · 經部 · 易類 · 宋

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/06064369.cn/06064369.cn.pdf

Đánh giá

俞琰 là học giả cuối Tống đầu Nguyên, quê Ngô Huyện, từng theo nghiệp nho rồi chuyển sang Đạo gia, và sự nghiệp trước tác của ông phần lớn gắn với Kinh Dịch — bộ 周易集說 của ông được xếp vào hàng những trước tác Dịch học quan trọng của đời Tống mạt. Ở đây người dùng có phần 卷十四 đến 卷十七, tức bốn quyển giữa của một trước tác mà 四庫 toàn thư thư mục ghi tổng cộng bốn mươi quyển, được phân thành mười hai sách trong bản ảnh ấn này. Việc quy thuộc cho 俞琰 nói chung ít bị tranh cãi, vì các thư mục cổ từ 宋史·藝文志 trở đi đều ghi nhận tác phẩm dưới tên ông, dù chi tiết niên đại thành thư và thứ tự các quyển còn có ý kiến khác nhau giữa các nhà khảo chứng.

Điểm cần lưu ý với người đọc là 集說 tự nó đã hàm ý một lối làm sách: gom nhiều thuyết mà giải thích, chứ không phải chuyên luận của một người. Cách hiểu phổ biến trong giới nghiên cứu là 俞琰 đã tập hợp và biện luận các cách đọc khác nhau về Dịch, đối chiếu 象數 với nghĩa lý, chứ không đơn thuần sao chép lời chú cũ. Bản đang lưu là ảnh ấn của 欽定四庫全書, 經部 易類, tức bản do triều Thanh biên tập, và đây là ngả truyền bản quan trọng nhất còn lại của tác phẩm. Người đọc bản ảnh ấn này vẫn nên dè dặt về dị văn: việc 四庫 toàn thư sao chép có thể có chỉnh sửa, né tránh, hoặc sai lệch so với các bản khác thời Minh Thanh, nên nếu dùng để khảo dị văn thì cần đối chiếu thêm các bản in ngoài hệ thống 四庫.

Vị trí của 周易集說 trong dòng Dịch học Tống mạt là ở chỗ nó đứng giữa hai truyền thống: vừa tiếp nhận lối giải thích theo hình tượng và số, vừa không bỏ quan hệ với nghĩa lý. Điểm này khiến tác phẩm có mặt trong các thư mục 易類 đời sau, và với người học Dịch, biết tới nó là để nắm được một cách đọc Dịch thông dụng thời Tống Nguyên, chứ không phải để tìm một quan điểm hoàn toàn mới.