Tùng Sơn Độc Chu Dịch, quyển 11–13 (淙山讀周易)

Giới thiệu

本书21卷，拆分成7册。 影印古籍 欽定四庫全書·經部一·易類

Tác giả: （宋）方實孫 Số trang (bản quét): 135 Chủ đề: 四庫全書 · 經部 · 易類 · 宋

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/06064362.cn/06064362.cn.pdf

Đánh giá

Tùng Sơn độc Chu Dịch (淙山讀周易) là bộ Dịch học thời Tống, được xếp vào Kinh bộ, Dịch loại trong Khâm định Tứ khố toàn thư. Sách gồm hai mươi mốt quyển, bản đang lưu là phần quyển mười một đến mười ba, tức một phần trong bảy sách mà bản Tứ khố tách ra khi ảnh ấn. Tác giả đề trên bản là Phương Thực Tôn (方實孫), người thời Nam Tống; việc quy thuộc này được các mục lục Tứ khố ghi nhận, song thân thế và hành trạng của ông không được truyền đầy đủ, nên giới nghiên cứu vẫn chủ yếu dựa vào đề danh trên bản và lời đề yếu trong Tổng mục mà suy đoán niên đại.

Bộ sách được biết đến như một trước tác giảng giải Kinh Dịch theo lối theo sát văn bản mà trình bày, thuộc mạch Nghĩa lý đời Tống hơn là Nghĩa lệ hay Tượng số thuần tuý, nhưng đây là nhận định dựa trên vị trí của sách trong Dịch loại Tứ khố chứ chưa phải kết luận dứt khoát về phương pháp toàn bộ. Tên sách hàm ý gắn với địa danh Tùng Sơn, có thể là hiệu hoặc nơi cư trú của tác giả, qua đó phản ánh cách đặt tên phổ biến của các nhà Dịch học Tống.

Về truyền bản, sách không có bản khắc ngoài hệ thống Tứ khố còn lưu hành rộng rãi; bản đang xét là ảnh ấn từ bản chép tay của Tứ khố toàn thư, tức bản đã qua sao chép và hiệu đính của quan thần triều Thanh. Giữa các bản chép tay và bản khắc in về sau thường có dị văn, nhất là ở các đoạn dẫn thuyết cựu chú, nên người đọc học thuật cần đối chiếu với các mục lục và bản hiệu khám khác khi trích dẫn.

Vị trí của nó trong truyền thống Dịch học Tống nằm ở dòng các trước tác cá nhân giải Kinh, cùng loại với nhiều bộ Dịch học đương thời được Tứ khố thu thập; người học cần biết tới nó như một mẫu hình của Dịch học Nam Tống còn bảo tồn được qua hệ thống Tứ khố, đồng thời như một tài liệu để khảo sát tình hình lưu truyền và dị văn của Kinh Dịch trong giai đoạn này.