Chu Dịch Yếu Nghĩa (quyển 8-10)

Giới thiệu

Cuốn sách 周易要義·卷八~卷十 thuộc bộ 钦定四库全书, nằm trong phần 經部·易類. Đây là ấn bản sao chụp từ kho tàng cổ thư, gồm 7 tập nhỏ chứa 10 quyển. Sách tập trung vào việc trích yếu tinh hoa của Kinh Dịch, phục vụ cho việc nghiên cứu học thuật về triết lý và tư tưởng phương Đông.

Nhan đề gốc: 周易要義·卷八~卷十 Tác giả: （宋）魏了翁 Số trang (bản quét): 117 Chủ đề: 四庫全書 · 經部 · 易類 · 宋

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/06064325.cn/06064325.cn.pdf

Đánh giá

Chu Dịch Yếu Nghĩa là tác phẩm của Ngụy Liễu Ông đời Tống, thuộc dòng trước tác kinh học lấy Kinh Dịch làm trung tâm. Ngụy Liễu Ông (1178–1237), tự Hoa Phụ, hiệu Hạc Sơn, quê Bồ Giang, là học trò của Chu Hi, từng giữ nhiều chức vụ trong triều Nam Tống. Việc quy tác phẩm này cho ông căn cứ vào đề tác giả ghi trên bản lưu và cách ghi trong mục lục Tứ Khố, không phải chỗ học giới còn nghi ngờ.

Sách thuộc phần Kinh bộ, Dịch loại, trong bộ Khâm định Tứ Khố Toàn Thư. Đây là văn bản được sao chép từ kho cổ tịch, bản lưu hiện có chia thành bảy tập nhỏ ứng với mười quyển, phần đang xét là quyển tám đến quyển mười. Tên sách cho thấy tính chất trích yếu: Ngụy Liễu Ông không chú giải toàn văn Kinh Dịch theo lối thông thường mà chọn lọc những chỗ cốt lõi trong các nhà chú giải trước để làm rõ yếu chỉ. Cách làm này gần với lối "yếu nghĩa" phổ biến trong kinh học đời Tống, khi người học đã có sẵn nhiều bản chú sớ và cần một bản dẫn giải tinh gọn.

Về truyền bản, bản Tứ Khố là mốc quan trọng nhất trong lịch sử văn bản của sách, song giới nghiên cứu từng đặt vấn đề về mức độ toàn vẹn và dị văn giữa bản Tứ Khố và các bản khác, do Tứ Khố Toàn Thư có sửa chữ trong quá trình biên tập. Bản lưu tại Archive.org là ảnh chụp của bản Tứ Khố nói trên, không phải một hệ bản độc lập.

Đặt cạnh các bộ cùng dòng như Dịch học của Trình Di hay Chu Hi, Chu Dịch Yếu Nghĩa có chỗ đứng riêng: nó phản ánh khuynh hướng tiếp nhận và chưng lọc Dịch học đời Tống hơn là sáng tạo một hệ chú giải mới. Người nghiên cứu tư tưởng Dịch học Tống cần biết tới nó như một nguồn gián tiếp để lần về cách đọc Kinh Dịch của thời đại, đồng thời phải phân biệt rõ giữa ngữ văn của bản Tứ Khố và những gì có thể truy nguyên về tác giả.