Chu Dịch Yếu Nghĩa, quyển 2 thượng–quyển 3 hạ (周易要義)

Giới thiệu

本书10卷，拆分成7冊。 影印古籍 欽定四庫全書·經部一·易類

Tác giả: （宋）魏了翁 Số trang (bản quét): 126 Chủ đề: 四庫全書 · 經部 · 易類 · 宋

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/06064322.cn/06064322.cn.pdf

Đánh giá

周易要義 của Ngụy Liễu Ông (1178–1237), người đất Ung Châu, nay thuộc Tứ Xuyên, là một trong những bộ chú giải Kinh Dịch quan trọng của đời Tống. Sách được biên soạn theo lối "yếu nghĩa" — rút lấy những chỗ cốt yếu trong Dịch học đời Hán Đường và Tống, chủ yếu dựa trên Chu Dịch chính nghĩa của Khổng Dĩnh Đạt đời Đường, rồi tỉa gọt, chắt lọc lại thành văn ngắn gọn. Ngụy Liễu Ông đỗ tiến sĩ năm Khánh Nguyên thứ tư (1198), làm quan trải nhiều chức, từng giữ chức đồng tu quốc sử, là học trò của Chu Hi ở một mức độ nhất định, tuy không hoàn toàn theo sư môn. Việc quy thuộc tác phẩm này cho ông nhìn chung được các thư mục cổ như Tống sử nghệ văn chí và Tứ khố toàn thư tổng mục ghi nhận, ít thấy tranh cãi.

Về truyền bản, sách vốn mười quyển, nay lưu hành chủ yếu qua bản khắc trong Tứ khố toàn thư, xếp vào Kinh bộ, Dịch loại. Bản đang xét là ảnh ấn của bản Tứ khố, gồm hai quyển trên và ba quyển dưới (卷二上 đến 卷三下) được đóng thành một tập riêng trong bộ bảy tập mà thư viện phân chia; con số 126 trang chỉ phản ánh phần được số hoá trong tập này, không phải toàn bộ mười quyển. Cách đánh số "quyển thượng/hạ" như vậy là thông lệ của các bản khắc thời Thanh khi in lại cổ tịch, và cũng là dấu vết cho thấy văn bản đã qua tay người phân quyển đời sau, không hẳn giữ nguyên diện mạo ban đầu.

Vị trí của Chu Dịch yếu nghĩa trong dòng Dịch học đời Tống nằm ở chỗ nó không sáng tác mới mà hệ thống hoá cái cũ: người đọc muốn nắm mạch chính của Dịch học Hán Đường mà không phải lội hết bộ chính nghĩa đồ sộ thường tìm đến nó trước. Sách cũng là tư liệu để đối chiếu dị văn giữa các bản Dịch đời Tống, nhưng cần lưu ý đây là văn bản đã qua chọn lọc và cắt gọt, nên không dùng thay cho nguyên điển khi cần khảo dị.