Chu Dịch tiềm thuật (quyển 2)

Giới thiệu

Đây là tập sách thuộc bộ 'Chu Dịch thiển thuật' (周易淺述), được chia thành 2 quyển trong tổng số 8 quyển. Tác phẩm thuộc loại 'Dịch' (易類) trong 'Tứ khố toàn thư' (四庫全書) – phần 'Kinh bộ' (經部), có niên đại thời Thanh. Nội dung xoay quanh việc giải thích và bình chú Kinh Dịch, một trong những kinh điển cổ xưa nhất của triết học phương Đông. Sách được chụp lại từ bản in cổ trong kho sách của triều đình phong kiến Trung Quốc.

Nhan đề gốc: 周易淺述·卷二 Tác giả: （清）陳夢雷 Số trang (bản quét): 178 Chủ đề: 四庫全書 · 經部 · 易類 · 清

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/06063097.cn/06063097.cn.pdf

Đánh giá

Trần Mộng Lôi (1650–1741) là học giả thời Thanh, quê Phúc Châu, đỗ tiến sĩ, từng tham gia các công trình biên soạn quy mô lớn của triều đình. Ông để lại nhiều trước tác, trong đó bộ Chu Dịch thiển thuật (周易淺述) là phần chú giải Kinh Dịch, được Tứ khố toàn thư xếp vào Kinh bộ, mục Dịch loại. Tựa sách có chữ "thiển" (nông cạn), theo lệ đặt tên phổ biến của các nhà chú thích, thường ngụ ý trình bày giản dị để tiện cho người mới học, nhưng bản thân nội dung vẫn thuộc dòng khảo chú kinh điển nghiêm túc.

Bản đang lưu là quyển hai của một bộ sách được tách thành tám quyển, mỗi quyển một tập, theo cách phân chia của bản in trong Tứ khố toàn thư. Sách được chụp ảnh từ bản khắc cổ thời Thanh, thuộc hệ thống "Khâm định Tứ khố toàn thư" — bộ tùng thư do triều đình Càn Long tổ chức biên tập. Các bản in trong hệ thống này có những đặc điểm truyền bản riêng, bao gồm cả việc hiệu đính, sao chép và đôi khi tỉnh lược so với bản gốc của tác giả, nên khi sử dụng cần lưu ý đối chiếu với các bản khác nếu có.

Về phương diện học thuật, Chu Dịch thiển thuật nằm trong mạch chú giải Dịch học đời Thanh, chịu ảnh hưởng của các dòng chú thích từ Tống đến Minh và cố gắng dung hòa giữa nghĩa lý và tượng số. Mức độ chắc chắn của việc quy thuộc tác giả cho Trần Mộng Lôi tương đối cao, vì tên ông xuất hiện trong các thư mục thời Thanh và được Tứ khố toàn thư ghi nhận; song cũng như nhiều tác phẩm cùng thời, vấn đề niên đại thành thư và việc có hay không các bổ sung, hiệu đính về sau vẫn còn điểm chưa được giới nghiên cứu thống nhất.

Đối với người học, tập này có giá trị như một tài liệu tham chiếu trong việc tìm hiểu cách người Thanh tiếp nhận Kinh Dịch, đặc biệt là cách diễn giải mạch lạc, hướng tới đối tượng độc giả rộng.