Ngự Toản Chu Dịch Thuật Nghĩa, quyển 8–9 (御纂周易述義)

Giới thiệu

本书10卷，拆分成6冊。 影印古籍 欽定四庫全書·經部一·易類

Tác giả: （清）傅恒 Số trang (bản quét): 128 Chủ đề: 四庫全書 · 經部 · 易類 · 清

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/06063028.cn/06063028.cn.pdf

Đánh giá

Đây là phần quyển tám và quyển chín của Ngự triện Chu Dịch thuật nghĩa (御纂周易述義), một bộ sách do triều đình nhà Thanh tổ chức biên soạn, được xếp vào Kinh bộ, Dịch loại trong Khâm định Tứ khố toàn thư. Tựa đề ghi Phó Hằng (傅恒) làm tác giả, nhưng đây là tác phẩm theo thể "ngự triện", tức do vua sai các đại thần cùng soạn dưới sự chủ trì của một vị tổng tài, nên việc gán tên một cá nhân chỉ phản ánh vị trí đứng đầu ban biên soạn chứ không hẳn là tác giả theo nghĩa thông thường. Phó Hằng là trọng thần dưới triều Càn Long, từng giữ nhiều chức vụ lớn trong triều, song tỷ trọng đóng góp thực tế của ông và các cộng sự vào nội dung sách đến nay vẫn được nhìn nhận là khó phân định rạch ròi.

Về niên đại, bộ sách thuộc nhóm trước tác do nội phủ đời Thanh chủ trì, ra đời trong bối cảnh triều đình Càn Long vừa tập hợp điển tịch vừa lấy Kinh Dịch làm đối tượng thuyết giải theo tinh thần quan phương. Người học cần lưu ý rằng "thuật nghĩa" trong tựa sách hướng tới việc trình bày và giải thích nghĩa lý, khác với các bộ chú sớ truyền thống mang dấu ấn cá nhân. Bản đang lưu là bản ảnh ấn, sao từ hệ Khâm định Tứ khố toàn thư, ngôn ngữ Hán. Bộ đầy đủ gồm mười quyển, nhưng tài liệu trong kho chỉ có 128 trang của phần quyển tám đến quyển chín, và chính mô tả trong kho cũng ghi rõ việc chia bộ thành sáu sách, cho thấy đây là một phần rời chứ không phải toàn bích.

Giá trị tham chiếu của nó chủ yếu nằm ở vị trí trong truyền thống Dịch học quan phương đời Thanh: cùng dòng với các bộ "ngự triện" khác, nó phản ánh cách triều đình định chuẩn việc đọc Dịch, và vì đã được thu vào Tứ khố nên có thể dùng để đối chiếu dị văn giữa các bản in của cùng hệ. Với người nghiên cứu, đây là mẫu bản cần biết khi lần theo mạch Dịch học đời Thanh hơn là một trước tác độc lập để đọc trọn.