Ngự Toản Chu Dịch Chiết Trung, quyển 20 (御纂周易折中)

Giới thiệu

本书22卷，拆分成14冊。 影印古籍 欽定四庫全書·經部一·易類

Tác giả: （清）李光地 Số trang (bản quét): 114 Chủ đề: 四庫全書 · 經部 · 易類 · 清

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/06063022.cn/06063022.cn.pdf

Đánh giá

御纂周易折中 là bộ sách do vua Khang Hy đời Thanh ra lệnh biên soạn, Lý Quang Địa (1642–1718) đứng chủ trì. Cách quy thuộc này khá vững: sách thuộc loại "ngự toản", tức được soạn theo chỉ dụ của hoàng đế, nên tên người tổng biên chỉ phản ánh phần việc cụ thể trong một công trình tập thể có sự tham gia của nhiều nho thần. Bản được mô tả gồm 22 quyển, chia thành 14 tập, trong đó tập đang lưu là quyển hai mươi, 114 trang, ảnh chụp từ bản khắc in thời Thanh.

Sách nằm trong hệ 欽定四庫全書 (Khâm định Tứ khố toàn thư), phần Kinh bộ, loại Dịch. Việc được thu vào Tứ khố đặt nó vào dòng chính thống của Dịch học đời Thanh, tức hướng dung hòa giữa hai truyền thống tượng số và nghĩa lý vốn đối lập suốt các đời Tống–Minh. Đây là điểm giới nghiên cứu thường nhắc khi định vị bộ sách: nó không theo riêng Trình Di hay Chu Hy mà cố gộp cả hai lại, lấy tên "chiết trung" để nói rõ ý đó. Bản Tứ khố vốn là bản sao chép tay của các quan toàn thư, khác với các bản khắc in lưu hành riêng, nên dị văn giữa các hệ bản là chuyện có thật và vẫn được đối chiếu khi nghiên cứu.

Người học Dịch ở Việt Nam thường gặp bộ này qua các trích dẫn hoặc bản dịch gián tiếp hơn là qua nguyên bản. Biết tập đang có là một phần của toàn bộ 22 quyển giúp đặt nó đúng chỗ trong cấu trúc chung, tránh nhầm với các trước tác độc lập cùng tên tác giả như 周易觀彖 hay 周易通論, vốn cũng do Lý Quang Địa soạn nhưng không thuộc bộ ngự toản này.