Ngự Toản Chu Dịch Chiết Trung, quyển 11 (御纂周易折中)

Giới thiệu

本书22卷，拆分成14冊。 影印古籍 欽定四庫全書·經部一·易類

Tác giả: （清）李光地 Số trang (bản quét): 148 Chủ đề: 四庫全書 · 經部 · 易類 · 清

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/06063017.cn/06063017.cn.pdf

Đánh giá

御纂周易折中 là bộ sách do triều đình nhà Thanh tổ chức biên soạn, gắn với tên Lý Quang Địa (李光地, 1642–1718), một đại thần kiêm học giả theo lối Tống Nho. Việc đề tên ông trên bản in phản ánh vai trò chủ trì hoặc tổng duyệt của ông trong quá trình phụng sắc biên tập, chứ không nên hiểu là trước tác của một cá nhân — đây là dạng thư tịch tập thể có "ngự toản", tức do hoàng đế đứng danh nghĩa chủ biên, một mô hình phổ biến ở giai đoạn Khang Hy. Do đó khi quy thuộc tác giả, giới nghiên cứu vẫn thường ghi kèm cả vai trò của triều đình lẫn tên người chủ trì thực tế.

Về truyền bản, đây rõ ràng là bản in trong hệ Khâm định Tứ khổ toàn thư, thuộc Kinh bộ, Dịch loại, và được chia nhỏ khi 影印 để thuận tiện lưu hành — dữ kiện cho biết toàn bộ gồm 22 quyển, tách thành 14 tập, tập hiện lưu ứng với quyển thứ mười một. Việc tách tập như vậy là thao tác của đơn vị in ảnh, không phải kết cấu nguyên bản của sách. Cần lưu ý rằng các bản Dịch học thời Thanh thường tồn tại nhiều ngả in khác nhau (bản nội phủ, bản thương nghiệp về sau), và dị văn giữa chúng chủ yếu nằm ở phần tiểu chú cùng cách dẫn chư gia.

Bộ sách thuộc dòng Dịch học quan phương nhà Thanh, đối thoại với các nhà chú giải từ Hán đến Tống và chọn lọc theo tiêu chuẩn riêng của triều đình. So với các bộ cùng dòng như Ngự toản Chu Dịch thông chú của Lý Quang Địa, 折中 nghiêng về việc dung hòa các truyền thống, tuy tỷ trọng giữa Tượng số và Nghĩa lý vẫn là điểm còn được bàn lại. Người học đi vào Kinh Dịch qua ngả quan phương triều Thanh khó tránh khỏi bộ này; nhưng vì là văn bản phụng sắc, nó phản ánh lập trường chính thống đương thời hơn là tiếng nói độc lập của một nhà chú giải.