Nhật giảng Dịch Kinh giải nghĩa (quyển 17)

Giới thiệu

Cuốn sách này là quyển thứ mười bảy trong bộ ‘Nhật giảng Dịch kinh giải nghĩa’, thuộc loại kinh điển về Dịch học trong bộ ‘Tứ khố toàn thư’ do triều đình nhà Thanh biên soạn. Toàn bộ tác phẩm gồm mười tám quyển, được đóng thành mười lăm tập, là bản chụp ảnh từ sách cổ. Nội dung tập trung giảng giải ý nghĩa của Kinh Dịch, cung cấp kiến thức về triết lý âm dương, biến dịch và ứng dụng trong thực tiễn.

Nhan đề gốc: 日講易經解義·卷十七 Tác giả: （清）牛紐 Số trang (bản quét): 126 Chủ đề: 四庫全書 · 經部 · 易類 · 清

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/06063008.cn/06063008.cn.pdf

Đánh giá

Nhật giảng Dịch Kinh giải nghĩa là bộ ngự soạn giảng giải Kinh Dịch do triều Thanh tổ chức biên soạn, thuộc Kinh bộ, Dịch loại trong Tứ khố toàn thư. Sách ra đời trong khuôn khổ chế độ "nhật giảng" — các buổi giảng kinh sử định kỳ tại triều, nơi đình thần dâng giảng và hoàng đế tham dự — rồi được tập hợp, nhuận sắc thành văn bản hoàn chỉnh. Toàn bộ mười tám quyển, xếp thành mười lăm tập trong bản lưu này; đây là quyển mười bảy.

Việc quy thuộc tác giả cho Ngưu Nữu (牛紐) là điểm cần đặt dấu hỏi. Các bộ ngự soạn như thế này thường không có một tác giả cá nhân theo nghĩa thông thường: phần soạn thuật do một nhóm đình thần phụ trách dưới danh nghĩa tập thể, và người đứng tên trong mục lục các bản khắc thường chỉ là chủ biên hoặc một trong số người phụng sắc. Cách hiểu phổ biến trong giới nghiên cứu là xem đây là tác phẩm tập thể của triều đình, gắn với niên hiệu Khang Hi; danh tính cụ thể của những người tham dự hiện vẫn còn chỗ chưa thống nhất.

Bản đang lưu là ảnh chụp sách cổ, không có thông tin về người dịch hay người hiệu đính ngoài những gì bản gốc mang theo. Vì là ảnh chụp nguyên bản, dị văn giữa các lần in khác nhau của bộ sách này không thể xác định chỉ từ dữ kiện hiện có; muốn đối chiếu cần đặt bản này cạnh các bản khác trong cùng hệ truyền bản Tứ khố.

Điểm đáng lưu ý về vị trí của nó là tính chất chính trị - học thuật đặc thù: các bộ nhật giảng đề cao cách đọc Kinh Dịch ứng dụng vào chính sự và luân lý theo quan điểm Nho gia chính thống, khác với các trước tác Dịch học thiên về khảo sát tượng số hay nghĩa lý tư nhân. Do đó khi đọc cần tách phần giải nghĩa ra khỏi bối cảnh triều đình đã sản sinh ra nó.