Nhật Giảng Dịch Kinh Giải Nghĩa, quyển 9 (日講易經解義)

Giới thiệu

本书18卷，拆分成15冊。 影印古籍 欽定四庫全書·經部一·易類

Tác giả: （清）牛紐 Số trang (bản quét): 120 Chủ đề: 四庫全書 · 經部 · 易類 · 清

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/06063002.cn/06063002.cn.pdf

Đánh giá

Quyển chín trong bộ Nhật giảng Dịch kinh giải nghĩa (日講易經解義), tức phần giảng giải Kinh Dịch do triều đình nhà Thanh biên soạn để dùng trong các buổi kinh diên. Đây là loại trước tác "ngự toản" — vua sai soạn, quan nho thần chấp bút, rồi đưa vào Khâm định Tứ khố toàn thư, xếp ở Kinh bộ, Dịch loại. Cách làm sách theo lối nhật giảng khiến văn bản mang tính giáo trình hoàng gia hơn là khảo chứng học thuần túy.

Tác giả ghi trên bản là Ngưu Nữu (牛紐), người Thanh. Việc quy thuộc này cần đọc dè dặt: các sách thuộc dòng nhật giảng thường đứng tên một đại thần chủ biên, nhưng thực tế là sản phẩm tập thể của nhiều quan văn, và thường được tu chỉnh qua nhiều đời vua. Học giới vẫn phân vân giữa việc kể công cho cá nhân chủ biên và coi đó là công trình của cả cơ quan biên soạn. Tên Ngưu Nữu ít gặp trong các khảo luận về Dịch học, nên đây nhiều khả năng là người đứng tên một phần hoặc một đợt san định, không phải tác giả duy nhất của toàn bộ.

Bản đang lưu là ảnh chụp nguyên dạng từ Tứ khố toàn thư, không phải khắc in rời. Toàn bộ bộ sách gồm mười tám quyển, được tách thành mười lăm tập; tập hiện có là quyển chín trong số đó, dày 120 trang. Vì là ảnh chụp từ bản Tứ khố, người đọc cần lưu ý những hạn chế cố hữu của dòng bản này: chữ có thể bị lược nét hoặc sửa chữ húy, và đôi chỗ sai khác so với các bản khắc in khác cùng thời. Các dị bản giữa những lần in của bộ sách vẫn là vấn đề còn để ngỏ.

Đặt trong truyền thống, Nhật giảng Dịch kinh giải nghĩa thuộc nhóm sách giảng Dịch do triều đình tổ chức, cùng dòng với các bộ nhật giảng khác của nhà Thanh và nối tiếp truyền thống "Dịch kinh đại toàn" đời Minh. Giá trị của nó chủ yếu nằm ở việc phản ánh cách đọc Dịch chính thống dưới triều Thanh, chứ không phải ở những phát kiến khảo cứu. Người học muốn tra cứu quan điểm chính thống thời Thanh về một hào, một quẻ nào đó sẽ tìm thấy ở đây một mốc đối chiếu, nhưng nên đọc song song với các bản khác để tránh lấy một lối giải làm chuẩn mực duy nhất.