Dịch Kinh Thông Chú, quyển 8–9 (易經通注)

Giới thiệu

本书9卷，拆分成5冊。 影印古籍 欽定四庫全書·經部一·易類

Tác giả: （清）傅以漸; （清）曹本榮 Số trang (bản quét): 142 Chủ đề: 四庫全書 · 經部 · 易類 · 清

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/06062994.cn/06062994.cn.pdf

Đánh giá

傅以漸 và曹本榮 là hai nhân vật có thật của triều Thanh, và bộ 易經通注 mang tên hai ông là một tác phẩm thuộc hệ 欽定 (do vua ra lệnh biên soạn), được xếp trong Tứ Khố Toàn Thư ở bộ Kinh, loại Dịch. Việc ghi tác giả trên bản này phù hợp với quy ước thư mục của Tứ Khố: sách do quan lại phụng sắc soạn thường đề tên người tổng biên một vài vị, dù công việc thực tế do nhiều tay chấp bút. Cả hai ông đều là tiến sĩ đầu triều Thanh, tham gia các công trình văn hóa của triều đình; truyền thống thư mục vẫn nhắc tới hai tên ấy gắn với bộ sách này, song mức độ đóng góp cụ thể của từng người không được ghi lại rõ trong các mục lục hiện hành.

Điều đáng lưu ý về phương diện truyền bản là tài liệu đang lưu không phải một quyển sách nguyên khối. Mô tả cho biết toàn bộ có 9 quyển nhưng được chia thành 5 tập, và tập hiện có chỉ gồm quyển tám và quyển chín, tức phần cuối của bộ. Đây là bản 影印 (in chụp) từ bản khắc trong 欽定四庫全書, không phải một ấn bản độc lập của 易經通注. Người tra cứu cần phân biệt rõ: phần đang có là hai quyển cuối trong một bộ chín quyển, và các quyển đầu hiện không nằm trong tập này.

Bản Tứ Khố nói chung là hệ văn bản quan trọng để tiếp cận các tác phẩm Dịch học triều Thanh, nhưng giới nghiên cứu từ lâu đã biết văn bản Tứ Khố có thể đã bị sửa chữa, tỉnh lược hoặc sao chép lại trong quá trình biên tập, nên dị văn giữa bản Tứ Khố và các bản khắc đời Thanh lưu hành riêng lẻ là chuyện có thật. Với 易經通注, các mục lục cổ điển như 四庫全書總目 có ghi chép về sách này, song chi tiết cụ thể về số quyển và tình trạng văn bản còn nhiều chỗ chưa được đối chiếu đầy đủ.

Vị trí của 易經通注 trong dòng Dịch học triều Thanh là ở lớp kinh diễn quan phương, tức giải thích kinh Dịch theo hướng nhà nước hóa, phục vụ việc giảng giải và khảo thí. Nó đứng cạnh những bộ khác trong loại 易類 của Tứ Khố, và người muốn theo dõi Dịch học đời Thanh khó bỏ qua nhóm 欽定 này, vì chúng định hình khung chính thống mà các học giả đương thời phải đối thoại.