Chu Dịch Ngoạn Từ Khốn Học Ký (quyển 13)

Giới thiệu

Cuốn sách 'Chu Dịch Ngoạn Từ Khốn Học Ký' (周易玩辭困學記) là một tác phẩm thuộc loại Kinh Dịch trong bộ Tứ Khố Toàn Thư. Toàn thư gồm 15 quyển, được chia thành 13 tập, với nội dung chủ yếu luận giải về các quẻ và lời từ trong Chu Dịch. Đây là ấn bản in lại từ bản khắc gỗ cổ, thuộc phần Kinh Bộ, loại Dịch Học, có niên đại từ thời nhà Minh. Nội dung sách tập trung vào việc khảo cứu và giảng giải sâu sắc về tinh hoa của Kinh Dịch.

Nhan đề gốc: 周易玩辭困學記·卷十三 Tác giả: （明）張次仲 Số trang (bản quét): 150 Chủ đề: 四庫全書 · 經部 · 易類 · 明

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/06062987.cn/06062987.cn.pdf

Đánh giá

Chu Dịch Ngoạn Từ Khốn Học Ký là một bộ Dịch học thời Minh, gồm mười lăm quyển, nay lưu trong Tứ Khố Toàn Thư ở phần Kinh bộ, Dịch loại; tập đang xét là quyển mười ba theo cách chia của bản khắc. Tựa sách ghép hai chữ "ngoạn từ" — lối xem lời từ mà chơi xét ý nghĩa — với "khốn học", ý nói sự học cầu cho được thấu đáo dù gặp chỗ khó; cách đặt tên như vậy đặt tác phẩm vào dòng chú giải nghĩa lý, lấy văn từ của kinh làm đầu mối để suy ra ý của quẻ, chứ không nghiêng về lối bói toán hay đồ số.

Tác giả đề trên bản là Trương Thứ Trọng (張次仲), người thời Minh. Việc quy thuộc này căn cứ vào đề tên trên bản khắc và mục lục của Tứ Khố, nhưng tiểu sử và hành trạng của ông hiện không được các thư mục thông dụng ghi chép đầy đủ, nên niên đại cụ thể của tác phẩm cũng như mức độ can thiệp của người đời sau vào văn bản vẫn còn để ngỏ; chỉ có thể nói chắc rằng sách ra đời không muộn hơn giai đoạn biên tập Tứ Khố.

Cần phân biệt hai con số: sách có mười lăm quyển về nội dung, nhưng bản in trong Tứ Khố lại đóng thành mười ba tập, cho nên "quyển mười ba" ở đây nên hiểu theo cách chia tập của bản khắc, và người đối chiếu trích dẫn nên ghi rõ đang theo hệ nào, vì các bản in lại về sau có thể chia quyển khác đi, kéo theo dị văn hoặc lệch số tờ giữa các bản.

Với người học Dịch, bộ sách đáng chú ý như một mẫu chú giải nghĩa lý đời Minh còn nguyên trong Tứ Khố, đặt cạnh các nhà chú giải cùng thời để thấy cách họ đọc lời từ và ứng dụng vào nhân sự. Bản quyển mười ba này chỉ có giá trị trọn vẹn khi đặt trong toàn bộ mười lăm quyển; dùng riêng lẻ dễ mất mạch.