Chu Dịch Ngoạn Từ Khốn Học Ký, quyển 12 (周易玩辭困學記)

Giới thiệu

本书15卷，拆分成13冊。 影印古籍 欽定四庫全書·經部一·易類

Tác giả: （明）張次仲 Số trang (bản quét): 138 Chủ đề: 四庫全書 · 經部 · 易類 · 明

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/06062986.cn/06062986.cn.pdf

Đánh giá

周易玩辭困學記 của Trương Thứ Trọng (張次仲) đời Minh, thuộc Kinh bộ, Dịch loại trong Khâm định Tứ khố toàn thư. Sách được biên vào Tứ khố với 15 quyển, ở đây là quyển mười hai, tách thành một tập riêng theo cách phân chia của bản ảnh ấn. Việc đề tên Trương Thứ Trọng trên bản in phản ánh cách Tứ khố toàn thư quy thuộc tác giả; đây là quy thuộc truyền thống của quan biên soạn triều Thanh, và giới nghiên cứu về Dịch học Minh–Thanh vẫn dựa trên đó, dù tiểu sử cùng niên đại chính xác của Trương Thứ Trọng không phải chỗ hoàn toàn không còn điểm phải tra cứu thêm.

Nhan đề ghép hai phần: "Chu Dịch ngoạn từ" gợi việc chơi xét lời Kinh Dịch, "khốn học ký" gợi việc ghi chép của người học trong cảnh khốn, cách đặt tên này đặt tác phẩm vào dòng chú giải Kinh Dịch theo lối khảo cứu văn từ chứ không theo lối tượng số. Trong bối cảnh Dịch loại của Tứ khố, sách thuộc nhóm các bộ thuyết giải cá nhân được triều đình tập hợp, bên cạnh những bộ tổng luận và tập chú khác của cùng thời Minh.

Bản đang lưu là ảnh ấn của Tứ khố toàn thư, không phải bản khắc độc lập. Toàn thư 15 quyển được chia thành 13 tập, cho thấy đây là phân chia của đơn vị lưu trữ, không phải kết cấu nguyên tác. Các dị bản chữ giữa bản Tứ khố và những bản khác của cùng tác phẩm, nếu có, là vấn đề cần đối chiếu bản in cụ thể, vì bản Tứ khố vốn đã qua san định và sao chép.

Người học Kinh Dịch cần biết đến bộ này vì nó thuộc khối chú giải được Tứ khố toàn thư chính thức xếp vào Kinh bộ Dịch loại, tức là một mốc trong lịch sử tiếp nhận Kinh Dịch ở Việt Nam và Trung Quốc, đồng thời là tư liệu cho việc nghiên cứu Dịch học đời Minh nói riêng.