Chu Dịch Ngoạn Từ Khốn Học Ký, quyển 10 (周易玩辭困學記)

Giới thiệu

本书15卷，拆分成13冊。 影印古籍 欽定四庫全書·經部一·易類

Tác giả: （明）張次仲 Số trang (bản quét): 130 Chủ đề: 四庫全書 · 經部 · 易類 · 明

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/06062984.cn/06062984.cn.pdf

Đánh giá

《周易玩辭困學記》二十卷 là tác phẩm chú giải Kinh Dịch của Trương Thứ Trọng (張次仲) đời Minh, được thu vào Tứ Khố Toàn Thư, bộ Kinh, loại Dịch. Đây là kiểu trước tác "tập chú" — gom giải thích của các nhà đi trước rồi bổ sung chỗ chưa đủ — chứ không phải sáng tác độc lập về tượng số hay nghĩa lý. Cách đặt tựa đã gợi lập trường học thuật: "Ngoạn từ" lấy từ câu "cư tắc quan kỳ tượng, động tắc ngoạn kỳ từ" trong Hệ Từ, tức nghiêng về khảo cứu văn từ hào từ; "Khốn học" là khiêm xưng của người tự học.

Về tác giả và niên đại, giới nghiên cứu nói chung đặt Trương Thứ Trọng vào cuối Minh, nhưng tiểu sử ông không được ghi chép đầy đủ và mức độ chắc chắn của việc quy thuộc còn tùy nguồn. Bản đang lưu là ảnh ấn trong Tứ Khố Toàn Thư, dẫn đầu bằng đề "Khâm định Tứ Khố Toàn Thư, Kinh bộ nhất, Dịch loại"; bản này chia mười lăm quyển, đóng thành mười ba sách, và tập đang xét là quyển thứ mười. Việc phân quyển như vậy có thể không trùng khớp hoàn toàn với các bản in đời Minh hay bản sao chép tay lưu hành trước đó, nên ai đối chiếu dị văn cần lưu ý bản Tứ Khố đã qua tay quan viên hiệu khám.

Sách thuộc dòng Dịch học của kẻ sĩ đời Minh, đứng cạnh những bộ cùng thời và cùng được thu vào Tứ Khố, cho thấy đây là một mắt trong mạng lưới chú giải Dịch thời kỳ này. Người học Dịch cần biết tới nó như một ví dụ về lối "khốn học" — tự ghi chép, không theo môn phái — hơn là như một tác phẩm có ảnh hưởng lớn trong truyền thống. Vì chưa đọc nội dung, ở đây chỉ nêu vị trí thư mục, không bàn tới chất lượng chú giải.