Chu Dịch Tượng Tượng Thuật, quyển 8–9 (周易像象述)

Giới thiệu

本书10卷，拆分成7冊。 影印古籍 欽定四庫全書·經部一·易類

Tác giả: （明）吴桂森 Số trang (bản quét): 193 Chủ đề: 四庫全書 · 經部 · 易類 · 明

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/06062947.cn/06062947.cn.pdf

Đánh giá

周易像象述 của Ngô Quế Sâm đời Minh là một bộ Dịch học thuộc khuynh hướng lấy "tượng" làm trục để giải Kinh, tức chú trọng hình tượng quẻ hào thay vì thuần lý số hay nghĩa lý. Cách đặt tựa đã cho thấy lập trường: nối "tượng" với "tượng", lấy hình để dẫn nghĩa. Sách được xếp vào Kinh bộ, Dịch loại trong Khâm định Tứ khố toàn thư, tức đã qua tay các sử thần nhà Thanh phân loại và thẩm định; vị trí ấy vừa là sự công nhận, vừa đặt tác phẩm vào dòng Dịch học chính thống mà triều đình muốn định chuẩn.

Về quy thuộc, bản ghi tác giả là Ngô Quế Sâm, nhưng giới nghiên cứu vẫn còn điểm chưa ngã ngũ quanh tình trạng văn bản của bộ này — đây là chuyện thường gặp ở các trước tác Dịch học đời Minh–Thanh, nơi bản lưu hành có thể đã qua sao chép, bổ túc hoặc hiệu đính mà người đời sau thêm vào. Ở đây chỉ nên nói: cách hiểu phổ biến vẫn gắn bộ sách với Ngô Quế Sâm, còn mức độ nguyên vẹn của từng quyển thì cần đối chiếu bản in cụ thể mới dám kết luận.

Điều đáng lưu ý trong dữ kiện là cấu trúc: nguyên bộ mười quyển nhưng được chia thành bảy sách, và phần đang lưu ở đây là quyển tám đến quyển chín — tức không phải toàn bộ. Bản đang xem là ảnh chụp từ bản khắc trong Tứ khố toàn thư, không phải bản dịch hay bản chú giải đời sau, nên dị văn nếu có sẽ nằm giữa các lần in khác nhau của cùng một hệ Tứ khố, chứ không phải giữa nguyên tác và bản dịch.

Người đọc muốn hiểu Dịch học đời Minh, nhất là nhánh lấy tượng số làm phương pháp, sẽ cần biết tới bộ này như một mắt lưới trong mạng trước tác được Tứ khố tập hợp. Song vì đây chỉ là một phần của bộ sách, muốn dùng cho nghiên cứu hệ thống thì phải tìm đủ bảy sách, đối chiếu với các bản Dịch loại cùng thời mới thấy được diện mạo đầy đủ của dòng chú giải này.