Chu Dịch Dị Giản Thuyết, quyển 1 (周易易簡說)

Giới thiệu

本书3卷，拆分成3冊。 影印古籍 欽定四庫全書·經部一·易類

Tác giả: （明）高攀龍 Số trang (bản quét): 164 Chủ đề: 四庫全書 · 經部 · 易類 · 明

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/06062934.cn/06062934.cn.pdf

Đánh giá

周易易簡說 của Cao Phàn Long (1562–1626), ba quyển, nay lưu trong 欽定四庫全書, bộ Kinh bộ, loại Dịch. Bản đang xét là quyển một, tách thành một sách riêng theo cách phân chia của bản in; đây là ảnh chụp nguyên bản, không phải bản hiệu đính hay dịch. Cao Phàn Long tự Tồn Chi, hiệu Cảnh Dật, người Vô Tích, đỗ Tiến sĩ đời Vạn Lịch, nổi tiếng với Đông Lâm thư viện và đường lối học thuật nghiêng về nghĩa lý, lấy tu dưỡng làm gốc. Ông không phải tay Dịch chuyên nghiệp kiểu tượng số, nên sách này thuộc nhóm tác phẩm Kinh Dịch do văn nhân lý học trước tác, đặt nặng việc đọc quẻ để răn mình hơn là dựng đồ hình hay bàn bói toán.

Việc gán tác giả cho ông nhìn chung không gây tranh cãi; sách có mặt trong các thư mục đời Minh–Thanh và được Tứ khố toàn thư thâu nhận, tuy mức độ phổ biến của nó kém xa các bộ Dịch học cùng thời. Cái đáng nói là truyền bản: lần lưu hành rộng rãi của nó gắn liền với Tứ khố toàn thư, nghĩa là bản người đọc hôm nay cầm trên tay phần lớn đi qua ngả quan bản thời Càn Long. Các bản khắc tư nhân đời Minh còn lại đến nay không nhiều, nên khi đối chiếu dị văn giữa các bản, người nghiên cứu buộc phải cẩn thận phân biệt văn bản thời Minh với văn bản đã qua tay quan tu thư.

Với người học Dịch, giá trị tham khảo của nó nằm ở chỗ cho thấy một hướng đọc Kinh Dịch từ vị trí nhà lý học hành đạo: ít khảo chứng văn tự, ít bàn tượng, mà chủ yếu rút nghĩa làm người. Đặt cạnh các bộ Dịch học tượng số đời Minh, đây là một đầu mối để thấy phổ tác phẩm Kinh Dịch thời Vạn Lịch trải rộng ra sao ngoài dòng chuyên môn.