Diệp Bát Bạch Dịch Truyện, quyển 15–16 (葉八白易傳)

Giới thiệu

本书16卷，拆分成8冊。 影印古籍 欽定四庫全書·經部一·易類

Tác giả: （明）葉山 Số trang (bản quét): 138 Chủ đề: 四庫全書 · 經部 · 易類 · 明

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/06062911.cn/06062911.cn.pdf

Đánh giá

叶八白易傳 là bộ Dịch giải của Diệp Sơn đời Minh, thuộc dòng chú giải Kinh Dịch theo lối "dĩ tượng số giải nghĩa lý" lưu hành trong giới Nho học đời Minh. Bản đang lưu là phần quyển mười lăm và mười sáu, tức hai quyển cuối của bộ sách mười sáu quyển, được tách thành tám sách khi ảnh ấn. Tên sách lấy từ hiệu "Bát Bạch" của tác giả; cách đặt tên theo hiệu là thông lệ phổ biến với các bộ Dịch giải đời Minh – Thanh, nhưng cũng khiến việc tra cứu tác giả gặp khó nếu chỉ dựa vào mục lục.

Về tác giả và niên đại, đề sách ghi "Minh, Diệp Sơn", song tiểu sử Diệp Sơn trong các sử liệu đời Minh còn mỏng và có chỗ chép khác nhau về tự hiệu, quê quán. Giới nghiên cứu thư mục thường căn cứ vào Đề yếu Tứ khố toàn thư để xác định tác phẩm, nhưng ngay Đề yếu cũng chỉ ghi vắn tắt, không dẫn đầy đủ chứng cứ niên đại. Hiện chưa có kết luận dứt khoát về năm thành thư; cách hiểu phổ biến nhất xếp bộ này vào khoảng giữa hoặc cuối đời Minh.

Truyền bản hiện dùng là ảnh ấn từ bản Tứ khố toàn thư, phần Kinh bộ, Dịch loại. Đây là bản do triều Thanh tập hợp và sao chép lại, không phải bản khắc đời Minh còn nguyên, nên dị văn giữa bản này và các bản Minh khắc (nếu còn) là điều cần lưu ý khi đối chiếu, đặc biệt với hai quyển cuối thường ít được kiểm tra hơn phần đầu. Bản ảnh ấn giữ nguyên chữ Hán, không kèm dịch hay chú âm hiện đại.

Với người học Dịch, bộ sách đáng chú ý vì đứng trong lớp Dịch giải đời Minh, giữa truyền thống Trình – Chu đã chuẩn hoá và những khuynh hướng khảo cứu về sau; nó cho thấy một cách đọc Kinh Dịch khác với chính thống khoa cử, và vì thế thường được đặt cạnh các bộ cùng loại khi khảo sát tư tưởng Dịch học đời Minh.