Diệp Bát Bạch Dịch Truyện, quyển 9–10 (葉八白易傳)

Giới thiệu

本书16卷，拆分成8冊。 影印古籍 欽定四庫全書·經部一·易類

Tác giả: （明）葉山 Số trang (bản quét): 146 Chủ đề: 四庫全書 · 經部 · 易類 · 明

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/06062908.cn/06062908.cn.pdf

Đánh giá

葉八白易傳 là một bộ chú giải Kinh Dịch mang tên hiệu của tác giả, do Diệp Sơn (葉山) người đời Minh soạn. Theo cách ghi phổ biến trong giới nghiên cứu, sách có 16 quyển; bản đang lưu là phần quyển 9–10 tách riêng thành một tập, thuộc hệ 欽定四庫全書, phần Kinh bộ, Dịch loại, tức là bản do triều Thanh tập hợp và sao in theo bản chép vào kho tàng nội phủ. Việc đề tên Diệp Sơn trên bản in phù hợp với truyền thống thư mục, song tiểu sử tác giả và năm sinh năm mất của ông không được ghi đầy đủ trong các nguồn phổ biến, nên niên đại thành thư chỉ có thể xác định trong khoảng đời Minh, không nên quả quyết cụ thể hơn.

Đây là dòng trước tác chú giải Dịch theo lối "diễn nghĩa", tức men theo lời kinh và truyện mà giảng giải, đặt trong mạch các bộ Dịch giải đời Minh chịu ảnh hưởng của Trình Di và Chu Hi nhưng có khuynh hướng mở rộng sang nghĩa lý nhân sự. Sách được xếp vào Kinh bộ Dịch loại là dữ kiện thư mục quan trọng: nó khẳng định vị trí của tác phẩm trong chính thống kinh học, chứ không thuộc loại bút ký hay tạp luận. Cái tên 八白 gắn với tên hiệu tác giả, một cách đặt tựa phổ biến ở loại sách giảng kinh đời Minh.

Bản đang lưu là ảnh chụp của bản in trong Tứ khố toàn thư, không phải bản khắc đời Minh hay bản chép tay riêng. Điều này đặt ra mấy điểm cần lưu ý khi sử dụng: các bản in Tứ khố nói chung đã qua tay người biên tập đời Thanh, có thể có hiệu đính và đôi chỗ cải chữ, cho nên dị văn giữa bản này với các bản Minh bản khác, nếu còn, là chuyện thường gặp. Bộ 16 quyển bị chia thành 8 sách khi đưa vào kho; tập 146 trang ở đây ứng với hai quyển giữa bộ, không phải toàn bộ.

Người học Dịch muốn đối chiếu giữa lối giải nghĩa đời Minh và lối giải nghĩa đời Tống, hoặc theo dõi cách một bộ Dịch giải được tuyển vào Tứ khố, sẽ cần biết tới tác phẩm này như một mắt xích trong dòng truyền thừa. Tuy vậy, vì quy tác giả còn để ngỏ và bản lưu không phải bản gốc, mọi trích dẫn nên kèm quy chiếu quyển và bản in cụ thể.