Diệp Bát Bạch Dịch Truyện, quyển 1–2 (葉八白易傳)

Giới thiệu

本书16卷，拆分成8冊。 影印古籍 欽定四庫全書·經部一·易類

Tác giả: （明）葉山 Số trang (bản quét): 165 Chủ đề: 四庫全書 · 經部 · 易類 · 明

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/06062904.cn/06062904.cn.pdf

Đánh giá

叶八白易傳 là một bộ chú giải Kinh Dịch, nằm trong nhóm trước tác Dịch học đời Minh. Tên sách lấy từ hiệu của tác giả: Diệp Sơn, tự Bát Bạch, người đời Minh; đây là cách đặt tên phổ biến trong Dịch học Trung Quốc, lấy hiệu tác giả gắn với thể loại truyện chú. Bản đang lưu là phần đầu của bộ sách, quyển một đến quyển hai, thuộc Tứ khố toàn thư, bộ Kinh, loại Dịch. Việc sách được thu vào Tứ khố cho thấy nó từng được giới thư mục triều Thanh xếp vào dòng trước tác Dịch học chính thống, nhưng điều đó không đồng nghĩa với đánh giá cao về học thuật: Tứ khố thu rộng, gồm cả những bộ chỉ được tồn mục.

Về truyền bản, dữ kiện cho thấy bản này là ảnh ấn cổ tịch rút ra từ Tứ khố toàn thư, toàn bộ mười sáu quyển được chia thành tám sách, phần đang lưu là sách đầu. Đây là điểm cần lưu ý khi tra cứu: người đọc thường gặp tình trạng một bộ sách bị tách thành nhiều đơn vị lưu trữ theo cách đóng của từng thời, nên số quyển ghi trong thư mục gốc và số sách trong kho có thể không khớp nhau. Bản Tứ khố nói chung là bản chép lại từ các bản đời Minh hoặc bản nội phủ, đôi khi có hiệu đính và tránh húy tự, nên dị văn so với các bản khắc đời Minh lưu hành riêng lẻ là chuyện thường gặp; muốn dùng cho khảo chứng văn bản cần đối chiếu thêm.

Về niên đại và quy thuộc, dữ kiện chỉ ghi tác giả là Diệp Sơn đời Minh, không cho năm sinh năm mất cũng như năm thành thư. Giới nghiên cứu Dịch học nói chung ít dành cho bộ này vị trí trọng yếu trong dòng Dịch học đời Minh, nên các vấn đề như thứ tự biên soạn, có phải hoàn toàn do một tay Diệp Sơn hay có phần của môn sinh hay người sau bổ sung, hiện chưa có kết luận dứt khoát trong tài liệu phổ biến. Người học muốn dùng bản này nên đặt nó cạnh các bộ Dịch học đời Minh khác và các bộ được Tứ khố xếp cùng loại để thấy được vị trí tương đối của nó.