Chu Dịch Tập Chú, quyển thủ thượng (周易集註)

Giới thiệu

本书包括卷首上、卷首下，拆分成2冊。 影印古籍 欽定四庫全書·經部一·易類

Tác giả: （明）來知德 Số trang (bản quét): 118 Chủ đề: 四庫全書 · 經部 · 易類 · 明

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/06062889.cn/06062889.cn.pdf

Đánh giá

周易集註 của Lai Tri Đức (來知德, 1525–1604) là một trong những bộ chú giải Kinh Dịch quan trọng của đời Minh, soạn theo lối "tập chú" — gom và biện giải các cách hiểu khác nhau về kinh văn và truyện. Bản đang lưu là phần 卷首 thượng của bộ này, thuộc 欽定四庫全書, kinh bộ nhất, Dịch loại, tức bản do triều Thanh tập hợp và ấn định, về sau được in lại dưới dạng ảnh ấn cổ tịch. Phần 卷首 của các bộ Dịch giải đời Minh–Thanh thường chứa các bài tựa, phàm lệ, đồ thuyết và những khảo biện dẫn nhập, nhưng ở đây chỉ nên ghi nhận vị trí cấu trúc ấy mà không suy đoán nội dung cụ thể.

Về tác giả, Lai Tri Đức tự Hĩnh Tiên (矣鮮), người Lương Sơn, Tứ Xuyên, đỗ hương thí rồi ở ẩn tại Vạn Huyện, dành phần lớn đời mình cho Dịch học; sách của ông từng được đánh giá cao ở đời Minh–Thanh vì lối giải thích coi trọng tượng số chứ không chỉ nghĩa lý. Việc quy 周易集註 cho Lai Tri Đức là cách hiểu phổ biến và ổn định trong giới nghiên cứu, tuy chi tiết niên đại soạn thành và mức độ can thiệp của người biên tập đời sau vào các bản in vẫn có chỗ cần đối chiếu.

Bản ảnh ấn ở đây thuộc hệ 四庫全書, nghĩa là đã qua tuyển chọn và xử lý của quan toàn thư thời Càn Long; các bản Dịch giải đời Minh khi vào 四庫 thường có dị văn nhỏ so với bản gốc lưu hành đời Minh, và người đọc nghiên cứu cần dùng kèm các bản khắc đời Minh nếu muốn truy nguyên văn bản. Giá trị tham chiếu của nó nằm ở chỗ đại diện cho một hướng chú giải Dịch đời Minh được triều Thanh chính thức ghi nhận, hữu ích cho ai khảo sát lịch sử Dịch học hơn là cho việc đọc Kinh Dịch phổ thông.