Chu Dịch Tượng Chỉ Quyết Lục (quyển 4)

Giới thiệu

Cuốn sách này có tựa gốc là "周易象旨決錄·卷四", thuộc bộ "Khâm định Tứ khố toàn thư" (欽定四庫全書), nằm trong phần Kinh bộ (經部), thể loại Dịch loại (易類). Đây là quyển thứ tư trong bộ sách 7 quyển, được in lại từ bản khắc cổ, hiện có sẵn dưới dạng tệp ảnh trên Archive.org. Nội dung sách tập trung vào luận giải về Kinh Dịch, phản ánh tư tưởng và phương pháp nghiên cứu Dịch học thời Minh (明).

Nhan đề gốc: 周易象旨決錄·卷四 Tác giả: （明）熊過 Số trang (bản quét): 158 Chủ đề: 四庫全書 · 經部 · 易類 · 明

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/06062883.cn/06062883.cn.pdf

Đánh giá

熊過 (Hùng Quá) là nhà Dịch học thời Minh, tác phẩm Chu Dịch Tượng Chỉ Quyết Lục của ông được xếp vào Kinh bộ, Dịch loại trong Khâm định Tứ khố toàn thư. Việc quy thuộc tác phẩm này cho Hùng Quá nhìn chung ít gây tranh cãi trong thư mục truyền thống, song tiểu sử của ông và niên đại soạn sách hiện còn nhiều chỗ khuyết thiếu, không thể xác định chắc chắn năm thành thư hay quá trình tu chỉnh qua các đời. Bộ sách gồm bảy quyển, quyển bốn hiện lưu là một phần trong đó; bản đang có là ảnh chụp từ bản khắc cổ thuộc hệ Tứ khố, không phải bản thảo hay bản in đời Minh nguyên gốc.

Tên sách nhấn vào chữ "tượng chỉ", cho thấy hướng tiếp cận lấy hình tượng quẻ và lời hào làm trục luận giải, khác với lối thiên về nghĩa lý thuần túy hay lối lấy số suy đoán. Đây là dòng Dịch học đặc trưng thời Minh, chịu ảnh hưởng của truyền thống tượng số và phản ứng lại một phần những khuynh hướng giải Dịch đương thời.

Về truyền bản, sách được biết đến chủ yếu qua lần thu tập vào Tứ khố, tức qua hệ thống sao chép và khắc in của triều Thanh, chứ không phải qua một bản Minh độc lập còn nguyên vẹn. Điều này khiến dị văn giữa các bản Tứ khố và những ghi chép thư mục đời sau có thể khác nhau, và người đọc cần lưu ý khi dẫn chiếu. Bản ảnh trên Archive.org thuận tiện cho tra cứu, song chất lượng bản khắc gốc và tình trạng trang in không được mô tả đầy đủ trong dữ kiện hiện có.

Với người học Dịch, tác phẩm này thuộc nhóm tài liệu cần biết khi nghiên cứu Dịch học đời Minh và cách Tứ khố xử lý dòng tượng số. Việc chỉ còn lưu qua hệ Tứ khố khiến nó vừa là nguồn tham chiếu, vừa là chứng tích cho quá trình chọn lọc và phân loại của thư tịch học triều Thanh.