Chu Dịch Bản Nghĩa Tập Thành, quyển 8–12 (周易本義集成)

Giới thiệu

本书12卷，拆分成5册。 影印古籍 欽定四庫全書·經部一·易類

Tác giả: （元）熊良輔 Số trang (bản quét): 148 Chủ đề: 四庫全書 · 經部 · 易類 · 元

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/06062878.cn/06062878.cn.pdf

Đánh giá

熊良輔 là học giả đời Nguyên, tác phẩm của ông thuộc dòng Dịch học thời Nguyên, giai đoạn mà giới nghiên cứu thường xem là kế tục và tổng hợp thành tựu Tống Nho. Chu Dịch bản nghĩa tập thành — tên sách cho thấy nó gắn với Chu Dịch bản nghĩa của Chu Hy, nhưng không phải sao chép đơn thuần: "tập thành" nghĩa là tập hợp, hệ thống hoá các cách giải thích, nhiều khả năng bao gồm cả những phái đối lập với Chu Hy, trong đó có truyền thống tượng số. Đây là một trong những tác phẩm quan trọng giúp người đọc theo dõi diễn biến Dịch học từ Nam Tống sang Nguyên.

Điều chắc chắn tương đối là sách có 12 quyển, được chia thành 5 tập trong bản đang lưu. Niên đại chính xác của tác giả và sự nghiệp của ông không được ghi trong dữ kiện, nên chỉ có thể nói ông thuộc thế hệ học giả Nguyên, thời mà các bộ Dịch học quy mô của Tống vẫn còn được truyền thụ. Việc quy thuộc tác giả cho 熊良輔 (Hùng Lương Phụ) được ghi trên bản; các tài liệu tham khảo hiện đại vẫn chấp nhận cách quy thuộc này, song không loại trừ khả năng có phần phụ lục hoặc biên tập về sau.

Bản đang lưu là ảnh chụp nguyên bản của kỳ thư Khâm định Tứ khố toàn thư, ở phần Kinh bộ, Dịch loại. Đây là điểm cần lưu ý: Tứ khố toàn thư không phải bản khắc đời Nguyên mà là bản chép thời Thanh (thế kỷ 18), do các quan biên soạn theo lệnh Càn Long. Các bản chép trong Tứ khố nói chung có thể đã bị hiệu đính, thay chữ kiêng húy hoặc lược bỏ những chỗ bị đánh giá là "ngụy", nên dù tiện tra cứu, người đọc cần phân biệt với nguyên bản đời Nguyên. Tập 148 trang ở đây bao gồm quyển tám đến quyển mười hai, tức phần cuối của bộ sách.

Với người học Dịch học sử, Chu Dịch bản nghĩa tập thành thuộc nhóm thư tịch cho thấy cách người Nguyên dung hoà giữa nghĩa lý phái Trình — Chu và tượng số phái Thiệu — Lưu, đồng thời phản ánh mức độ ảnh hưởng của Chu Hy trong khoa cử và học thuật đương thời. Bản Tứ khố, dù có giới hạn của nó, vẫn là con đường tiếp cận thuận tiện cho người muốn đọc trọn bộ mà không có phiên bản khác.