Chu Dịch Bản Nghĩa Thông Thích, quyển 5–6 (周易本義通釋)

Giới thiệu

本书12卷，拆分成5册。 影印古籍 欽定四庫全書·經部一·易類

Tác giả: （元）胡炳文 Số trang (bản quét): 143 Chủ đề: 四庫全書 · 經部 · 易類 · 元

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/06062872.cn/06062872.cn.pdf

Đánh giá

周義本義通釋 của Hồ Bỉnh Văn là một bộ chú giải Kinh Dịch thời Nguyên, thuộc dòng "bản nghĩa" — tức lấy Bản nghĩa của Chu Hi làm nền rồi triển khai thêm. Tên sách nói rõ cái ý ấy: "thông thích" là giảng suốt, khai thông phần Bản nghĩa mà Chu Hi để ngắn gọn. Sách nằm trong Kinh bộ, Dị loại của Khâm định Tứ khố toàn thư, được xếp vào loại trước tác đáng lưu của đời Nguyên. Hồ Bỉnh Văn tự Trọng Hổ, người Vụ Nguyên, là học trò của dòng Chu học đời Tống chuyển sang Nguyên; việc quy thuộc tác phẩm này cho ông nhìn chung ít bị nghi ngờ, dù chi tiết tiểu sử còn chỗ các thư mục đời sau chép khác nhau.

Điều đáng lưu ý về truyền bản là ở đây không phải một bản khắc rời mà là bản in trong Tứ khố, tức bản do triều đình tập hợp và sao lại từ các bản khác nhau thời ấy. Những bản Tứ khố vốn có tiếng là đã qua hiệu đính, đôi khi sửa chữ để tránh húy và không phải lúc nào cũng giữ nguyên diện mạo bản gốc, nên ai đọc bản này cần ý thức rằng dị văn so với các bản Nguyên khắc đời sau là chuyện có thật, không phải ngoại lệ. Tập đang xem gồm quyển năm và quyển sáu, tách ra từ bộ mười hai quyển theo cách chia năm tập của bản in lại.

Trong dòng Dị học đời Nguyên, sách của Hồ Bỉnh Văn đứng cạnh các bộ cùng chí hướng lấy Trình Chu làm chuẩn mực, và thường được người học Kinh Dịch về sau tra cứu khi muốn đối chiếu cách hiểu Bản nghĩa. Với người nghiên cứu, giá trị chính nằm ở chỗ nó phản ánh lối đọc Kinh Dịch theo trường phái nghĩa lý thời Nguyên, đồng thời là một mắt lưới trong hệ thống dẫn giải Tứ khố.