Chu Dịch Bản Nghĩa Thông Thích, quyển 1 (周易本義通釋)

Giới thiệu

本书12卷，拆分成5册。 影印古籍 欽定四庫全書·經部一·易類

Tác giả: （元）胡炳文 Số trang (bản quét): 354 Chủ đề: 四庫全書 · 經部 · 易類 · 元

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/06062869.cn/06062869.cn.pdf

Đánh giá

《周易本義通釋》là bộ sớ giải Kinh Dịch của Hồ Bỉnh Văn đời Nguyên, soạn theo lối phát huy nghĩa lý trong 本義 của Chu Hy mà mở rộng ra. Sách thuộc hệ thống chú thích Dịch học thời Nguyên, nối tiếp truyền thống lấy 本義 làm chuẩn rồi bổ sung bằng các nhà Dịch học đời Tống, Nguyên; tên sách phản ánh đúng tôn chỉ ấy: "thông thích" 本義 chứ không lập thuyết riêng.

Về quy thuộc và niên đại, sách đề Hồ Bỉnh Văn, mức độ chắc chắn khá cao. Hồ Bỉnh Văn (1250–1333), người Vụ Nguyên, Huy Châu, thuộc dòng Dịch học Huy Châu vốn nổi tiếng từ đời Tống; ngoài bộ này ông còn trước tác về Tứ thư, Lễ ký. Một số ghi chép sớm cho biết bộ sách được soạn nhằm đính chính và làm sáng tỏ những chỗ hậu học hiểu sai 本義, nên có thể xem đây là công trình của một nhà Dịch học đứng trong phái tôn thờ Chu Hy nhưng không hoàn toàn giáo điều.

Về truyền bản, sách được thu vào 欽定四庫全書, bộ sách do triều Thanh biên soạn, phần 經部·易類; bản đang lưu là bản ảnh ấn cổ tịch, gồm mười hai quyển chia thành năm sách. Các bản in khác nhau có thể sai dị đôi chỗ do khắc in qua nhiều đời, song đây là trạng thái truyền bản phổ biến và không có tranh luận lớn về kết cấu quyển.

Bộ sách có vị trí trong Dịch học Nguyên đại bởi nó tiếp nhận 本義 như một chuẩn mực nhưng vẫn đối thoại với các nhà chú giải trước đó, cho thấy cách một thế hệ học giả sau Chu Hy xử lý di sản Tống học trong bối cảnh khoa cử và tư tưởng đương thời. Người đọc muốn biết Dịch học đời Nguyên đã tiếp nhận và chuyển hoá truyền thống Tống ra sao có thể xem đây là một mắt xích cần biết.