Chu Dịch Khải Mông Dực Truyện, thiên trung (周易啟蒙翼傳)

Giới thiệu

本书包括上篇、中篇、下篇、外篇，拆分成4册。 影印古籍 欽定四庫全書·經部一·易類

Tác giả: （元）胡一桂 Số trang (bản quét): 196 Chủ đề: 四庫全書 · 經部 · 易類 · 元

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/06062845.cn/06062845.cn.pdf

Đánh giá

周易啟蒙翼傳 của Hồ Nhất Quế (1247–1314) là một trong những bộ chú giải Kinh Dịch quan trọng đời Nguyên, viết để triển khai và bổ sung cho 易學啟蒙 mà Chu Hy soạn nhằm dẫn nhập phương pháp bói Dịch. Bản đang lưu ở đây là phần trung thiên (中篇) của bộ sách, tách ra từ bộ toàn văn gồm bốn phần thượng, trung, hạ và ngoại, in theo ảnh bản của Đại Thanh Khâm Định Tứ Khố Toàn Thư, xếp vào Kinh bộ, Dịch loại.

Về tác giả, Hồ Nhất Quế tự Đình Phương, người Vụ Nguyên, là học trò cuối dòng Tống – Nguyên, tác phẩm chính còn lại gồm 易本義附錄纂疏 và bộ 翼傳 này. Việc quy thuộc 易學啟蒙翼傳 cho ông hầu như không có gì đáng ngờ trong giới nghiên cứu, tuy niên đại soạn chính xác vẫn chưa được xác định rõ, thường chỉ đoán là sau khi ông vào Nguyên và về ở ẩn. Đây là sách thuộc hệ thống chú giải theo lối "dịch học bốc phệ" của Chu Hy, khác với dòng "dịch học nghĩa lý" của Trình Di.

Bản Tứ Khố là bản lưu hành chủ yếu của bộ sách này. Các bản in khác đời Minh – Thanh không nhiều, và giữa các bản còn có dị văn, chủ yếu ở phần dẫn chứng và phân đoạn thượng/trung/hạ, nên người đọc cần đối chiếu khi tra cứu. Chỗ tách thành bốn sách như bản đang lưu là cách trình bày của bản ảnh, không phải kết cấu nguyên sơ của sách.

Với người học Dịch, bộ 翼傳 là một mắt xích giữa 易學啟蒙 của Chu Hy và các sách bói Dịch đời sau, giúp hiểu cách một học giả đời Nguyên tiếp nhận và triển khai hệ thống bốc phệ của Tống nho.