Chu Dịch truyện nghĩa phụ lục (quyển 11~14)

Giới thiệu

Sách này là bản in lại từ kho Tứ Khố Toàn Thư, thuộc phần Kinh Bộ, loại Dịch. Nội dung ghi lại phần phụ lục của Chu Dịch Truyện Nghĩa, từ quyển 11 đến quyển 14, tổng cộng 14 quyển được chia thành 15 tập. Tác phẩm phản ánh tinh thần chú giải và truyền thừa của Kinh Dịch thời Tống, cung cấp tài liệu tham khảo cho việc nghiên cứu Dịch học.

Nhan đề gốc: 周易傳義附錄·卷十一~卷十四 Tác giả: （宋）董楷 Số trang (bản quét): 181 Chủ đề: 四庫全書 · 經部 · 易類 · 宋

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/06062831.cn/06062831.cn.pdf

Đánh giá

Chu Dịch truyện nghĩa phụ lục là bộ sách của Đổng Khải đời Tống, nhưng công trình này không đứng độc lập mà gắn chặt với hai tên tuổi lớn hơn: Trình Di và Chu Hi. Đổng Khải sống vào khoảng cuối Nam Tống, quê ở Đài Châu, từng theo học phái Trình Chu và soạn sách nhằm hợp nhất hai dòng chú giải đương thời — Y truyện của Trình Di và Bản nghĩa của Chu Hi — thành một khối thống nhất tiện cho người đọc. Tên sách "truyện nghĩa phụ lục" nói đúng cách làm ấy: lấy Truyện và Nghĩa làm chính văn, rồi phụ lục thêm các thuyết giải khác của tiền nhân để bổ sung chỗ hai nhà chưa nói hết.

Về niên đại và quy tác giả, giới nghiên cứu nói chung không tranh cãi lớn: sách được biết đến như tác phẩm của Đổng Khải đời Tống, nhưng mức độ Đổng Khải tự tay biên định tới đâu thì khó xác quyết, vì sách kiểu hợp biên như thế này thường qua tay nhiều đời sao lục, thêm bớt. Ngay cả con số quyển cũng có dị bản trong các mục lục cổ, tuy bản Tứ Khố ghi 14 quyển.

Bản đang lưu là ảnh chụp từ Khâm định Tứ Khố Toàn Thư, phần Kinh bộ, loại Dịch, do đó phản ánh bản do quan thần triều Thanh hiệu đính. Bản này chia 14 quyển thành 15 tập; phần có ở đây là quyển 11 đến 14, tức không trọn bộ. Vì là ảnh chụp bản khắc trong Tứ Khố, người dùng cần lưu ý đây không phải bản Đổng Khải lưu hành thời Tống, mà là bản đã qua chỉnh lý của tứ khố quán thần, cách chữ và phân quyển có thể khác bản cổ.

Với người học Dịch, giá trị của bộ này nằm ở chỗ nó cho thấy Dịch học đời Tống vận hành ra sao trong thực tế: hai trường phái nghĩa lý và tượng số được đặt cạnh nhau, phụ lục dẫn chứng rộng, nhờ đó người đọc theo dõi được dòng truyền thừa và những chỗ dị đồng giữa các nhà chú giải. Đó cũng là lý do nó được xếp vào loại Dịch trong Kinh bộ, bên cạnh những bộ Dịch học Tống khác.