Chu Dịch truyện nghĩa phụ lục (quyển 9 thượng - hạ)

Giới thiệu

Cuốn sách '周易傳義附錄·卷九上~卷九下' thuộc bộ Tứ Khố Toàn Thư, nằm trong phần Kinh Bộ, loại Dịch học. Đây là tác phẩm cổ điển về Kinh Dịch, được sao chép từ bản khắc triều Tống. Nội dung chính tập trung vào việc giải thích và bổ sung các truyền thuyết, nghĩa lý của Dịch kinh. Tài liệu được lưu trữ dưới dạng bản in ảnh từ bản khắc gốc, thuộc kho sách số hóa của Archive.org.

Nhan đề gốc: 周易傳義附錄·卷九上~卷九下 Tác giả: （宋）董楷 Số trang (bản quét): 213 Chủ đề: 四庫全書 · 經部 · 易類 · 宋

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/06062828.cn/06062828.cn.pdf

Đánh giá

Đây là bộ Chu Dịch truyện nghĩa phụ lục, tác phẩm của Đổng Khải đời Tống, một trong những bộ chú giải Kinh Dịch được thu vào Tứ Khố Toàn Thư, xếp ở Kinh bộ, loại Dịch. Tên sách đã nói rõ tính chất: "truyện" chỉ Trình Di, "nghĩa" chỉ Chu Hy, "phụ lục" là phần phụ thêm. Công việc của Đổng Khải là hợp nhất Trình thị Dịch truyện và Chu tử Bản nghĩa thành một thể, chua thêm những lời bàn của các nhà khác để bổ sung chỗ hai nhà chưa nói hết. Đây là lối làm sách phổ biến từ đời Tống trở đi, khi hai hệ Trình và Chu dần trở thành chính thống trong Dịch học và người học cần một bản có thể đọc chung cả hai.

Về tác giả, sử liệu về Đổng Khải không nhiều. Ông được ghi là người đời Tống, quê ở Thai Châu hoặc gần đó, nhưng năm sinh năm mất và chức trạng cụ thể còn chỗ chưa thống nhất giữa các nguồn. Việc quy tác phẩm này cho ông thì các thư mục cổ như Tứ Khố toàn thư tổng mục đề yếu đều nhất trí, nên có thể xem đây là điểm tương đối chắc, khác với nhiều bộ Dịch học cùng thời mà danh tính soạn giả còn bị nghi ngờ.

Về truyền bản, sách gồm 14 quyển, nhưng bản số hóa đang lưu chỉ có quyển chín, chia làm thượng và hạ, tức một phần trong hệ thống 14 quyển và đã được tách thành 15 tập. Bản được in ảnh từ bản khắc trong Tứ Khố Toàn Thư, dưới tiêu đề Khâm định Tứ Khố Toàn Thư, Kinh bộ nhất, Dịch loại, như mô tả gốc ghi rõ. Cần lưu ý rằng Tứ Khố Toàn Thư là sản phẩm biên soạn thời Càn Long, các bản được tập hợp lại thường có dị văn và đôi khi bị hiệu đính theo ý triều đình, nên phần chín ở đây không nên đồng nhất tuyệt đối với bản khắc Tống nguyên gốc.

Đối với người học, giá trị của bộ này nằm ở chỗ nó cho thấy cách Đổng Khải đối chiếu hai truyền thống lớn và cách ông chọn lọc các chú giải phụ. Muốn tra cứu Trình Di hay Chu Hy trong một tổng thể có gắn kết, người ta thường phải đi qua những bộ phụ lục dạng này, vì bản riêng của mỗi nhà đôi khi không đủ để thấy mối liên hệ. Tuy nhiên, do đây chỉ là một phần của cả bộ, người đọc cần đối chiếu với các phần còn lại trước khi đưa ra kết luận về toàn bộ tác phẩm.