Chu Dịch Truyện Nghĩa Phụ Lục, quyển thủ hạ (周易傳義附錄)

Giới thiệu

本书包括卷首上、卷首下，拆分成2冊。 影印古籍 欽定四庫全書·經部一·易類

Tác giả: （宋）董楷 Số trang (bản quét): 107 Chủ đề: 四庫全書 · 經部 · 易類 · 宋

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/06062816.cn/06062816.cn.pdf

Đánh giá

董楷 là học giả đời Tống, quê Lâm Hải (nay thuộc Chiết Giang), đỗ tiến sĩ dưới triều Lý Tông. Bộ 周易傳義附錄 của ông gộp hai hệ chú giải lớn của Kinh Dịch đời Tống lại với nhau: 程頤 易傳 và 朱熹 周易本義, rồi bổ sung thêm các thuyết giảng, đồ biểu và lời bàn của người đi trước, thành ra mới có chữ "phụ lục" trong tựa. Cách làm này khiến sách trở thành một trong những hợp biên quan trọng của dòng Dịch học lấy Trình – Chu làm chuẩn, phản ánh đúng xu hướng học thuật đời Tống hậu kỳ khi hai nhà dần được đặt cạnh nhau như một cặp chính thống, thay vì đối lập như thuở 朱熹 còn chỉ trích 程傳 ở chỗ thiên về nghĩa lý mà lược tượng số.

Việc quy tác giả cho 董楷 nói chung ít bị tranh cãi, nhưng mức độ 董楷 tự soạn bao nhiêu và dựa vào cựu sớ nào thì học giới chưa ngã ngũ. Điều chắc chắn là bản lưu hành nay nằm trong 欽定四庫全書, tập hợp theo 經部一·易類, tức là hệ thống phân loại chính thống của triều Thanh. Bản đang xét là 卷首下, phần mở đầu của toàn bộ, gồm các mục dẫn nhập như phàm lệ, đồ thuyết, hoặc các khảo biện về thể lệ biên soạn.

Số trang 107 cho thấy đây là phần dẫn luận chứ không phải chính văn; dữ kiện thư mục ghi rõ 卷首上 và 卷首下 được tách thành hai sách riêng, nên người đọc cần lưu ý khi đối chiếu với các bản in khác, vì cách chia quyển trong các bản 四庫 có thể khác nhau tuỳ hệ khắc. Với người học Kinh Dịch, giá trị của 附錄 nằm ở chỗ nó cho thấy cách một học giả đời Tống tổ chức và dung hoà hai truyền thống chú giải lớn nhất đương thời, một việc mà về sau các bộ như 周易大全 đời Minh kế thừa và mở rộng.