Chu Dịch truyện nghĩa phụ lục (quyển thủ thượng)

Giới thiệu

Cuốn sách này thuộc bộ Tứ Khố Toàn Thư, phần Kinh bộ, loại Dịch, là tác phẩm chú giải Kinh Dịch của học giả thời Tống. Nội dung gồm các phần tập chú, lời giải nghĩa và phụ lục cho Chu Dịch, được in từ bản sao chụp cổ. Sách gồm hai quyển: quyển thượng và quyển hạ, trong ấn bản này được chia thành hai tập riêng. Đây là nguồn tư liệu quý cho nghiên cứu về Dịch học thời Tống và hệ thống Tứ Khố Toàn Thư.

Nhan đề gốc: 周易傳義附錄·卷首上 Tác giả: （宋）董楷 Số trang (bản quét): 118 Chủ đề: 四庫全書 · 經部 · 易類 · 宋

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/06062815.cn/06062815.cn.pdf

Đánh giá

Đây là bộ Chu Dịch truyện nghĩa phụ lục, ghi tên Đổng Khải (董楷) đời Tống, xếp vào Kinh bộ, loại Dịch trong Tứ Khố Toàn Thư. Đổng Khải, tự là Chính Thúc, người Đài Châu, đỗ tiến sĩ thời Lý Tông, từng giữ chức quan trong triều Nam Tống; ngoài bộ này ông còn soạn các tác phẩm chú giải kinh truyện khác, nhưng tên tuổi của ông gắn chủ yếu với việc tập hợp và biên chú Dịch học. Việc quy thuộc bộ sách cho Đổng Khải nhìn chung ít gây tranh cãi, song giới nghiên cứu vẫn lưu ý rằng trong dòng sách biên tập thời Tống hậu kỳ, ranh giới giữa người trước tác và người tập biên không phải lúc nào cũng rạch ròi.

Tên sách cho thấy tính chất của nó: truyện và nghĩa là phần chú giải và lời giảng, còn phụ lục là những gì được gom kèm bên cạnh kinh văn. Bộ sách thuộc truyền thống Dịch học lấy Trình Di và Chu Hi làm trục chính, kết hợp hai hệ thống chú giải của hai nhà này thành một dòng đọc thống nhất; đây là hướng điển hình của Dịch học Nam Tống, khi các học giả cố gắng dung hợp Trình thị Dịch truyện với Chu Tử Bản nghĩa thành một khối văn bản dùng cho việc học và giảng.

Về truyền bản, bản đang lưu là phần quyển thủ thượng, song hành với quyển thủ hạ theo cách chia của bản khắc đời Thanh khi Tứ Khố Toàn Thư bắt tay vào công việc hệ thống hóa. Bản này là ảnh chụp cổ tịch, hệ thống phân quyển trong bản in cổ khác với cách chia thành hai tập ở bản lưu hiện tại; người tra cứu nên đối chiếu cả hai phần để nắm được cấu trúc nguyên thủy. Một số chi tiết về văn bản đáy mà ảnh chụp lấy lại chưa thể xác định đầy đủ nếu chỉ nương vào mô tả thư mục.

Vị trí của bộ sách nằm ở chỗ nó là một đầu mối của Dịch học thời Tống trong kho tàng Tứ Khố, đồng thời là ví dụ cho cách các bộ hợp biên về sau kế thừa và cải biến di sản Trình — Chu. Người học Dịch hoặc người khảo cứu về truyền thống chú giải kinh điển Trung Hoa đều có lý do để biết tới nó, không phải vì một đóng góp đột phá nào mà vì nó là một mắt lưới trong mạng lưới truyền bản và thuyên thích rất dày đặc của loại sách Dịch.