Thành Trai Dịch Truyện, quyển 3–5 (誠齋易傳)

Giới thiệu

本书20卷，拆分成8冊。 影印古籍 欽定四庫全書·經部一·易類

Tác giả: （宋）楊萬里 Số trang (bản quét): 135 Chủ đề: 四庫全書 · 經部 · 易類 · 宋

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/06062808.cn/06062808.cn.pdf

Đánh giá

Thành Tề Dịch Truyện (誠齊易傳) là bộ chú giải Kinh Dịch của Dương Vạn Lý (楊萬里, 1127–1206), tự Đình Tú, hiệu Thành Tề, người Cát Thủy, Lư Căng, đỗ tiến sĩ niên hiệu Thiệu Hưng, làm quan tới Bảo Mô các học sĩ. Ông cùng Lục Du, Phạm Thành Đại được xếp vào hàng thơ gia đất Giang Tây cuối Nam Tống, nhưng phần học thuật của ông tập trung ở bộ Dịch truyện này, vốn thuộc dòng Nghĩa lý, chú trọng lấy lời quẻ lời hào suy ra đạo trị nước và đạo xử thế, khác với lối tượng số của Thiệu Ung hay lối chiêm nghiệm của Kinh Phòng.

Đây là phần quyển ba đến quyển năm của một bộ toàn thư hai mươi quyển, thuộc Kiến định Tứ Khố Toàn Thư, Kinh bộ Nhất, Dịch loại. Sách do Dương Vạn Lý soạn, niên đại thành thư thường được đặt vào khoảng giữa đời Thuần Hi đến Khánh Nguyên, tuy thời điểm cụ thể của từng quyển vẫn còn chỗ học giới chưa thống nhất. Bản đang lưu là ảnh ấn cổ tịch, một trong tám tập chia ra từ bộ hai mươi quyển, khổ 135 trang, chưa rõ người đời sau có đối chiếu dị văn hay không.

Về truyền bản, Thành Tề Dịch Truyện từng lưu hành qua nhiều ngả. Bản khắc đời Minh và bản sao trong Tứ Khố toàn thư không phải lúc nào cũng trùng tự, nhất là ở các quyển bàn về hệ từ và thuyết quái, nên giới khảo cứu vẫn phải đối chiếu nhiều nguồn khi dẫn dụng. Ngoài ra sách còn được truyền sang Nhật và Triều Tiên, sinh ra một số bản in có phụ chú riêng của người đời sau, khiến việc xác định bản gốc càng thêm rắc rối.

Vị trí của bộ này trong Dịch học Tống đại nằm cạnh Trình Di và Chu Hy, nhưng không hoàn toàn đồng điệu với cả hai. Người học muốn nắm dòng Nghĩa lý đời Nam Tống thường phải đọc nó song song với Y Xuyên Dịch Truyện và Chu Dịch Bản Nghĩa, bởi Dương Vạn Lý đôi chỗ phản biện cả Trình lẫn Chu, và chính những chỗ ấy làm nên giá trị khảo cứu của bộ sách.