Dương Thị Dịch Truyện, quyển 13–15 (楊氏易傳)

Giới thiệu

本书20卷，拆分成6冊。 影印古籍 欽定四庫全書·經部一·易類

Tác giả: （宋）楊簡 Số trang (bản quét): 123 Chủ đề: 四庫全書 · 經部 · 易類 · 宋

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/06062797.cn/06062797.cn.pdf

Đánh giá

Đây là một phần của Dương thị Dịch truyện, bộ Dịch học hai mươi quyển mà truyền bản hiện hành thường ghi tên Dương Giản đời Tống. Bản đang lưu là ảnh ấn của phần thuộc Kinh bộ, Dịch loại trong Khâm định Tứ khố toàn thư, gồm quyển mười ba tới mười lăm, tách thành sáu sách theo cách chia của bản in cũ nên mỗi tập chỉ hơn trăm trang. Việc in lại nguyên dạng chữ Hán không kèm phiên dịch khiến nó hữu dụng chủ yếu cho người đã quen đọc cổ tịch hoặc cần đối chiếu dị văn.

Về tác giả, Dương Giản (1141-1226), tự Kính Trọng, người Từ Khê, là môn đệ của Lục Cửu Uyên và thuộc phái Tâm học. Cách ông giải Dịch nghiêng về lấy tâm luận quẻ, không bám sát lối tượng số của Hán học, nên sách này thường được xếp chung dòng với các nhà Dịch học Nho đời Tống chịu ảnh hưởng Lý học và Tâm học. Tuy vậy quy thuộc toàn bộ hai mươi quyển cho Dương Giản vẫn có chỗ cần dè chừng: một số quyển, nhất là phần cuối, từng bị nghi do môn nhân ghi chép hoặc bổ sung, và giới khảo cứu chưa thống nhất hoàn toàn. Cách hiểu phổ biến hiện nay vẫn là nhận ông làm tác giả chính.

Truyền bản của tác phẩm phức tạp. Bản Tứ khố là bản đã qua chỉnh lý của quan tu thư thời Càn Long, có thể đã sửa chữa và không giữ nguyên diện mạo bản Tống. Ngoài ra còn tồn tại các hệ bản khác nhau về số quyển và thứ tự thiên, nên người đối chiếu nên cẩn thận với dị văn giữa Tứ khố bản và các bản in về sau.

Vị trí của nó trong truyền thống Dịch học Tống đại là một trong những trước tác tiêu biểu của khuynh hướng lấy nghĩa lý thay tượng số. Người học muốn theo dõi dòng Tâm học của Lục môn qua ngả kinh điển, hoặc muốn thấy một cách đọc Dịch khác với Trình Di và Chu Hi, sẽ cần biết tới bộ này.