Chu Dịch Khuê Dư (quyển 14~15)

Giới thiệu

Cuốn sách "Chu Dịch Khuy Dư" (周易窺餘) là một tác phẩm thuộc loại Kinh Dịch trong bộ Tứ Khố Toàn Thư, được biên soạn vào thời nhà Tống. Tác phẩm gồm 15 quyển, được phân thành 6 tập theo ấn bản in chụp lại. Nội dung của sách tập trung nghiên cứu và giải thích về Kinh Dịch, một trong những kinh điển quan trọng của triết học và văn hóa Trung Hoa. Các quyển 14 và 15 là phần tiếp nối và hoàn chỉnh cho toàn bộ tác phẩm. Đây là tài liệu quý giúp độc giả tiếp cận với tư tưởng Dịch học cổ đại qua góc nhìn của các học giả thời Tống.

Nhan đề gốc: 周易窺餘·卷十四~卷十五 Tác giả: （宋）鄭剛中 Số trang (bản quét): 90 Chủ đề: 四庫全書 · 經部 · 易類 · 宋

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/06062767.cn/06062767.cn.pdf

Đánh giá

Chu Dịch Khuê Dư (周易窺餘) là một bộ Dịch học thời Tống, nay chỉ còn lưu trong Tứ Khố Toàn Thư ở phần Kinh bộ, Dịch loại. Sách gồm mười lăm quyển, bản đang lưu là hai quyển mười bốn và mười năm, thuộc phần cuối tác phẩm; bản chụp tại Archive.org chia toàn bộ thành sáu tập theo cách phân của bản in Tứ Khố. Đây là loại trước tác giải kinh, tức đi theo thể chú giải từng hào, từng quái của Kinh Dịch, chứ không phải sách tự luận độc lập.

Tác giả là Trịnh Cương Trung (鄭剛中), người thời Bắc Tống sang Nam Tống. Việc quy thuộc này tương đối ổn định vì Tứ Khố Toàn Thư Thư Mục và các thư mục Dịch học đều ghi như vậy, song tiểu sử và năm sinh năm mất của ông vẫn còn chỗ mờ, các nhà nghiên cứu chưa nhất trí hoàn toàn về hành trạng. Cả niên đại thành thư cũng chỉ ước định trong khoảng đời Nam Tống, không có mốc chắc chắn. Tên sách, chữ "khuê dư", gợi ý tính chất bổ khuyết hoặc mở rộng chỗ các nhà chú giải trước còn để sót, nhưng đây là cách hiểu theo tựa đề, không phải lời tựa còn giữ được để đối chiếu.

Về truyền bản, điều đáng lưu ý là tác phẩm không truyền qua bản khắc riêng đời Tống mà chủ yếu nhờ Tứ Khố Toàn Thư tuyển nhập rồi được sao chép, in lại nhiều lần. Bản đang lưu là ảnh chụp của bản in trong Tứ Khố, hệ quả là văn bản có thể mang dị văn và lỗi sao chép của các bản triều Thanh, khác với nguyên bản Tống nếu còn. Việc đối chiếu dị bản vì thế phải dựa vào các bản Tứ Khố khác nhau và các dẫn dụng trong loại thư, chứ không có bản Tống để làm chuẩn.

Vị trí của sách nằm trong dòng Dịch học thời Tống vốn nghiêng về nghĩa lý kết hợp tượng số, cùng thời với các tác gia lớn mà người học Dịch thường đặt cạnh nhau. Tuy không nổi tiếng bằng những bộ đương thời, nó vẫn là một mắt lưới trong chuỗi chú giải liên tục của Dịch học Tống, hữu ích cho ai muốn theo dõi cách người Tống đọc Kinh Dịch qua nhiều thế hệ.