Hán Thượng Dịch Truyện, quyển 4 (漢上易傳)

Giới thiệu

本书11卷，拆分成7册。 影印古籍 欽定四庫全書·經部一·易類

Tác giả: （宋）朱震 Số trang (bản quét): 148 Chủ đề: 四庫全書 · 經部 · 易類 · 宋

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/06062756.cn/06062756.cn.pdf

Đánh giá

汉上易传 của Chu Chấn (朱震, tự Tử Phát, người Kinh Môn, đương thời gọi là Hán Thượng tiên sinh) là một trong những bộ Dịch học quan trọng của Nam Tống, soạn vào khoảng đầu thế kỷ XII. Chu Chấn từng giữ chức Hàn lâm học sĩ dưới triều Cao Tông, và bộ sách này thường được xếp vào khuynh hướng lấy tượng số làm trọng, kết hợp Hán Dịch với Đồ thư, phân biệt với lối nghĩa lý thuần túy của Trình Di tuy cùng thời. Việc quy tác giả cho Chu Chấn nhìn chung được học giới chấp nhận, dù giới nghiên cứu vẫn còn bàn về mức độ can thiệp của người đời sau vào văn bản.

Bản đang lưu là ảnh chụp bộ Khâm định Tứ khố toàn thư, phần Kinh bộ, Dịch loại, tức bản do triều Thanh biên tập và sao chép theo hệ thống Tứ khố. Mô tả thư mục ghi nguyên thư 11 quyển, được tách thành 7 sách, và tập đang xét là quyển bốn nằm trong sách tương ứng; con số 148 trang phản ánh độ dài của phần được số hóa, không phải toàn bộ tác phẩm. Các bản Hán Thượng Dịch truyện lưu hành hiện nay phần lớn đều xuất phát từ dòng Tứ khố hoặc từ các bản sao chép khác nhau, và dị văn giữa các hệ bản này là điều người khảo cứu vẫn phải đối chiếu.

Điều đáng lưu ý về mặt truyền bản là Tứ khố toàn thư được biên tập theo tiêu chuẩn chính trị và học thuật của triều Thanh, nên văn bản trong đó có thể đã qua chỉnh lý, tỉnh lược hoặc sửa chữ so với bản Tống nguyên. Vì vậy khi dùng tập này, người nghiên cứu thường phải kèm bản đối chiếu từ các tùng thư khác. Giá trị của nó nằm ở chỗ bảo tồn tương đối trọn vẹn một bộ Dịch học tượng số quan trọng của Nam Tống, phục vụ cả việc tìm hiểu nội dung lẫn việc truy nguyên văn bản, và trong kho Kinh Dịch, đây là mắt nối giữa truyền thống Hán Dịch và Dịch học đời Tống.