Chu Dịch tân giảng nghĩa (quyển 5~6)

Giới thiệu

Quyển sách này là bản in lại từ kho 'Tứ khố toàn thư', thuộc phần 'Kinh bộ, Dịch loại', có tựa gốc 'Chu Dịch tân giảng nghĩa' (quyển 5 đến quyển 6). Nội dung chính trình bày những bài giảng và luận giải mới về Kinh Dịch, một tác phẩm kinh điển quan trọng của triết học phương Đông. Sách được xuất bản dưới dạng ảnh chụp lại bản in cổ, tổng cộng có 6 quyển, được chia làm 3 tập. Đây là nguồn tư liệu hữu ích cho những ai nghiên cứu về triết học, văn hóa cổ Trung Hoa và hệ thống Tứ khố toàn thư.

Nhan đề gốc: 周易新講義·卷五~卷六 Tác giả: （宋）耿南仲 Số trang (bản quét): 160 Chủ đề: 四庫全書 · 經部 · 易類 · 宋

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/06062735.cn/06062735.cn.pdf

Đánh giá

Geng Nanzhong (耿南仲, ?–1127) là quan thời Bắc Tống, từng giữ chức Đông Cung quan liêu, về sau lên tới Thượng thư Tả Bộc xạ dưới triều Khâm Tông; tên ông gắn với một số trước tác giải kinh, trong đó có bộ Chu Dịch tân giảng nghĩa này. Sách nay được lưu trong Tứ khố toàn thư ở Kinh bộ, Dịch loại, tức thuộc nhóm trước tác chú giải Kinh Dịch chứ không phải văn bản kinh điển thuần túy. Phần đang có ở đây là quyển năm và quyển sáu, tức nửa sau của một bộ sáu quyển; bản Tứ khố chia thành ba tập, nên hai quyển này nằm trong tập cuối.

Việc quy thư cho Geng Nanzhong là theo đề tác giả ghi trên bản Tứ khố. Cần lưu ý rằng các trước tác Dịch học đời Tống không ít lần bị hậu thế đặt nhầm tên người, hoặc bị gán cho một tác giả vì lý do chính trị – học thuật mà không phải vì căn cứ văn bản vững chắc. Với trường hợp này, giới nghiên cứu nhìn chung vẫn theo cách ghi của Tứ khố, nhưng xếp bộ sách vào dòng Dịch học quan phương đời Tống chứ không phải dòng nghĩa lý Ngu siêu hay dòng tượng số Thiệu Ung.

Bản đang lưu là ảnh chụp bản in cổ, in lại từ Tứ khố toàn thư, theo thể thức ảnh ấn cổ tịch. Đây là kênh truyền bản quan trọng: nhiều tác phẩm Dịch học đời Tống chỉ còn sống được qua bản Tứ khố, hoặc qua các bản sao chép lại từ đó, nên dị văn giữa các lần in về sau thường chỉ là khác biệt trong khâu khắc in và hiệu đính chứ không phản ánh một truyền bản độc lập. Người đọc bản này nên coi nó như một mắt xích trong chuỗi Tứ khố hơn là một bản khắc riêng biệt.

Vị trí của thư nằm ở chỗ nó đại diện cho hướng giảng giải Kinh Dịch gắn với chính trị và luân lý thời Tống, cùng dòng với các bộ Dịch học quan phương khác thời ấy. Tìm hiểu nó hữu ích cho ai muốn dựng bức tranh Dịch học thời Tống qua chính văn bản Tứ khố, chứ không phải qua các tuyển tập cận đại đã lược bỏ nhiều.