Ngô Viên Chu Dịch Giải, quyển 7–9 (吳園周易解)

Giới thiệu

本书9卷，拆分成3册。 影印古籍 欽定四庫全書·經部一·易類

Tác giả: （宋）張根 Số trang (bản quét): 162 Chủ đề: 四庫全書 · 經部 · 易類 · 宋

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/06062732.cn/06062732.cn.pdf

Đánh giá

Ngô Viên Chu Dịch Giải (吳園周易解) là một bộ chú giải Kinh Dịch, xếp vào Kinh bộ, Dịch loại trong Tứ khố toàn thư, tức dòng chú sớ Nho gia về Dịch. Bản đang lưu là phần quyển bảy đến quyển chín của một bộ chín quyển, tách thành ba sách, dạng ảnh chụp nguyên bản khắc in trong Tứ khố toàn thư (khâm định bản), không phải bản chữ số hoá lại theo dàn trang hiện đại. Việc bộ sách được xếp vào Dịch loại của Kinh bộ cho biết đây là tác phẩm giải kinh theo lối chương cú, phổ biến với các nhà Dịch học đời Tống.

Tác giả ghi trên bản là Trương Căn (張根), người đời Tống. Trương Căn sống khoảng cuối Bắc Tống, từng làm quan và có tiếng về học thuật; sách ông để lại gồm cả trước tác Dịch học lẫn văn tập, song phần lớn đã tản thất, nay chỉ còn một số bộ được Tứ khố toàn thư tập hợp lại từ Vĩnh Lạc đại điển hoặc các bản sao tàng trữ trong nội phủ. Độ chắc chắn của việc quy thuộc bộ Ngô Viên Chu Dịch Giải cho Trương Căn khá cao, vì mục lục Tứ khố đều nhất quán ghi tên ông, nhưng giới nghiên cứu vẫn còn điểm phải dè dặt: tình trạng văn bản không trọn vẹn và có thể đã qua tay người đời sau san định, nên không loại trừ khả năng một số đoạn bị xen lẫn hoặc chỉnh sửa.

Về truyền bản, sách hiện tồn chủ yếu nhờ được thu vào Tứ khố toàn thư; bản ảnh chụp mà bạn đang xem thuộc lần khắc in của bộ sách này, vốn dựa trên các bản chép tay và bản in đời Tống – Nguyên – Minh được các quan biên soạn Tứ khố tập hợp lại. Do quá trình đó, dị văn giữa các bản chép tay còn tồn tại và đôi chỗ thứ tự quyển có thể khác nhau, nhất là ở các quyển cuối. Việc bản lưu hành hiện nay không có lời tựa hay bạt kèm theo ở các quyển 7-9 cũng là điều dễ gặp ở các sách tập hợp từ nhiều nguồn.

Vị trí của Ngô Viên Chu Dịch Giải trong truyền thống Dịch học Tống đại không thuộc nhóm tác phẩm nổi bật nhất như Y Xuyên Dịch Truyện của Trình Di hay Bản Nghĩa của Chu Hy, song nó vẫn được xếp vào Dịch loại của Tứ khố và vì thế có mặt trong mọi bộ tổng mục lớn về Dịch học. Với người nghiên cứu dòng chú giải Dịch đời Tống, sách này là một mắt lưới cần biết, chủ yếu để đối chiếu cách hiểu kinh văn và cách lý giải quẻ hào của các tác gia cùng thời; bản ảnh chụp hiện lưu cũng đủ để tra cứu khi cần tìm đến nguyên văn.