Y Xuyên Dịch Truyện, quyển 2 (伊川易傳)

Giới thiệu

本书4卷，拆分成4册。 影印古籍 欽定四庫全書·經部一·易類

Tác giả: （宋）程頤 Số trang (bản quét): 240 Chủ đề: 四庫全書 · 經部 · 易類 · 宋

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/06062726.cn/06062726.cn.pdf

Đánh giá

伊川易傳 của Trình Di (1033–1107), còn gọi là Trình thị Dịch truyện, là một trong những bộ chú giải Kinh Dịch có ảnh hưởng sâu nhất của Nho học đời Tống. Phần đang lưu ở đây là quyển hai trong bốn quyển, thuộc bộ 欽定四庫全書, kinh bộ nhất, Dịch loại; bản trong kho là ảnh ấn cổ tịch, bốn quyển được tách thành bốn sách riêng, sách này 240 trang. Cách phân chia quyển như vậy là theo thể thức biên tập của Tứ khố, không hẳn phản ánh trực tiếp số quyển của bản gốc lưu hành đời Tống.

Trình Di viết bộ này vào cuối đời, chủ yếu lấy Nghĩa lý để giải Dịch, khác với lối tượng số của nhiều nhà cùng thời; sách không chú trọng bói toán mà tìm lẽ biến dịch nơi sự vật và đạo lý luân thường. Tuy mang tên 伊川, tức hiệu của ông, việc quy thuộc tác giả cho Trình Di nói chung được học giới thừa nhận, dù vẫn có ý kiến bàn về mức độ người đời sau thêm bớt, biên tập lại. Về thời điểm hoàn thành và truyền bản cụ thể, giới nghiên cứu không hoàn toàn nhất trí ở chi tiết.

Đây là tài liệu thuộc loại kinh điển được chú giải và lưu trong hệ Tứ khố, nên người dùng bản này chủ yếu tiếp cận qua dạng ảnh ấn của bản khắc Tứ khố toàn thư. Bản Tứ khố lưu hành theo một truyền bản riêng, có dị văn nhất định so với các bản khắc khác ngoài Tứ khố; muốn đối chiếu cần so với bản in đời Tống, Nguyên hoặc các hệ bản khác. Bốn quyển của Trình thị Dịch truyện gắn với Chu Dịch bản nghĩa của Chu Hi trong truyền thống chú giải Dịch đời Tống, người học Dịch khó bỏ qua khi tìm hiểu hướng Nghĩa lý.