Chu Dịch Khẩu Nghĩa, quyển 4–5 (周易口義)

Giới thiệu

本书10卷，拆分成6冊。 影印古籍 欽定四庫全書·經部一·易類

Tác giả: （宋）胡瑗 Số trang (bản quét): 219 Chủ đề: 四庫全書 · 經部 · 易類 · 宋

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/06062710.cn/06062710.cn.pdf

Đánh giá

周易口義 là bộ Dịch giải quan trọng của Hồ Tuyền (996–1059), người được xem như bậc khai sáng học phái Dịch học Nghĩa lý thời Bắc Tống. Sách thường được ghi mười quyển, như bản thư mục đang xét đây chia thành sáu tập và lưu hai quyển bốn, năm trong một tập 219 trang. Điều đáng lưu ý về quy thuộc: học giới phổ biến cho rằng Hồ Tuyền giảng Dịch tại Thái Học, học trò ghi chép lại thành sách, về sau Nghê Thiên Ẩn đính chính và san định; do đó không nên đọc đây thuần túy như tác phẩm do chính tay Hồ Tuyền viết ra.

Đây là văn bản then chốt của khuynh hướng lấy Nghĩa lý giải Dịch, tức khai thác ý nghĩa đạo lý và chính trị luân lý của quẻ hào, thay vì sa đà vào tượng số hay bói toán. Khuynh hướng này nối tiếp truyền thống Vương Bật đời Ngụy, mở đường cho Trình Di và sau đó là Chu Hi. Vì vậy, với người học Dịch theo lối Nho gia Tống Minh, 周易口義 thường được xếp vào nhóm tác phẩm nền tảng của lối giải nghĩa lý, đọc trước hoặc kèm với Y Xuyên Dịch Truyện.

Về truyền bản, bản đang lưu là ảnh ấn cựu tịch trong bộ 欽定四庫全書, phần Kinh bộ, Dịch loại. Khâm định Tứ khố toàn thư là bộ tùng thư do triều Thanh biên tập theo sắc chỉ, hoàn thành khoảng thập niên 1780; các bản Dịch loại trong đó phần lớn căn cứ vào bản in hoặc bản chép đời Tống, Nguyên, Minh được triều đình tập hợp. Bản Tứ khố có đặc điểm là văn bản đôi chỗ bị hiệu đính, cải tự và có các bản khác nhau giữa các lần sao chép, nên khi đối chiếu dị văn người ta thường phải so với các bản in đời Tống hoặc các bản ngoài Tứ khố. Bản số hóa ở đây có thể tra cứu trực tiếp, song cần lưu ý việc phân quyển mười quyển thành sáu tập là cách chia của bản lưu, không phải của bản gốc.