Chu Dịch Biện Lục (quyển 4)

Giới thiệu

Cuốn sách này là quyển thứ tư trong bộ 'Chu Dịch Biện Lục', gồm 4 quyển được chia thành 4 tập. Đây là bản sao chụp từ ấn bản khắc in trong bộ 'Khâm Định Tứ Khố Toàn Thư', thuộc phần Kinh Bộ, loại Dịch Học. Nội dung chủ yếu bàn về các vấn đề liên quan đến Kinh Dịch thời Minh.

Nhan đề gốc: 周易辯錄·卷四 Tác giả: （明）楊爵 Số trang (bản quét): 126 Chủ đề: 四庫全書 · 經部 · 易類 · 明

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/06061373.cn/06061373.cn.pdf

Đánh giá

Chu Dịch Biện Lục của Dương Tước là một bộ Dịch học thời Minh, nay còn bốn quyển, được sao chụp từ bản khắc in trong Khâm Định Tứ Khố Toàn Thư, xếp vào Kinh bộ, loại Dịch loại. Việc thu vào Tứ Khố cho thấy bộ sách từng lưu hành trong hệ thống văn bản chính thống của triều Thanh, dù đây là trước tác của một triều đại trước đó; các bộ Dịch học nhà Minh được Tứ Khố tập hợp không ít, và Chu Dịch Biện Lục nằm trong số đó, cạnh những tên tuổi như Lai Tri Đức hay Trạm Nhược Thủy. Bản đang lưu là quyển thứ tư, tách riêng thành một tập, đúng theo cách Khâm Định Tứ Khố Toàn Thư phân chia bộ bốn quyển thành bốn sách.

Dương Tước, tự Bá Tu, hiệu Hộc Sơn, người Phú Bình, Thiểm Tây, sống dưới triều Gia Tĩnh. Ông nổi tiếng vì dâng sớ can gián vua, bị hạ ngục và chịu hình phạt nặng nề, về sau được phục chức; con đường làm quan gắn với thanh danh khí tiết hơn là với nghiệp trước tác. Vì thế sách của ông ít ỏi và phần lớn lưu truyền nhờ các tuyển tập chính thức. Việc quy bốn quyển Chu Dịch Biện Lục cho Dương Tước ít bị nghi vấn trong thư mục truyền thống, nhưng niên đại thành thư cụ thể thì không có căn cứ chắc chắn để định; chỉ có thể suy đoán rằng sách hình thành trong khoảng thời gian ông ở ẩn hoặc sau khi rời chính trường giữa thế kỷ XVI.

Về truyền bản, điều đáng lưu ý là người đọc hôm nay chủ yếu tiếp xúc với bản trong Tứ Khố, tức bản chép lại thời Thanh chứ không phải nguyên khắc thời Minh. Các bản Tứ Khố nói chung có thể có dị văn, chữ kiêng húy, hoặc chỉnh sửa so với bản Minh ban đầu, nên khi dẫn dụng cần đối chiếu nếu có bản khác. Bản trên Archive.org là ảnh chụp nguyên dạng, cho phép kiểm tra mặt chữ và cách phân quyển, một thuận lợi không nhỏ so với các bản chuyển tự số hóa.

Với người học Dịch, bộ sách này đáng biết vì nó thuộc dòng chú giải Dịch học đời Minh, tức lớp tác phẩm tiếp nối và phản biện truyền thống Hán – Tống, đồng thời phản ánh cách một sĩ đại phu thời Gia Tĩnh đọc Kinh Dịch. Vị trí của nó trong Dịch học không phải hàng kinh điển, nhưng trong bức tranh chung của thời đại thì nó là một mắt lưới đủ để người nghiên cứu truyền thống chú giải phải kể tên.