Dịch Kinh Tồn Nghi (quyển 5)

Giới thiệu

Cuốn sách này có tựa gốc là '易經存疑·卷五', nằm trong bộ sách gồm 12 quyển, được phân thành 12 tập. Đây là ấn bản chụp lại từ bản in trong 'Tứ khố toàn thư', thuộc phần Kinh bộ, thể loại Dịch học. Tác phẩm thuộc về thời Minh, tập trung luận giải về Kinh Dịch. Nội dung sách nhằm làm sáng tỏ những điểm còn nghi vấn trong Kinh Dịch, góp phần vào kho tàng nghiên cứu kinh điển phương Đông.

Nhan đề gốc: 易經存疑·卷五 Tác giả: （明）林希元 Số trang (bản quét): 148 Chủ đề: 四庫全書 · 經部 · 易類 · 明

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/06061362.cn/06061362.cn.pdf

Đánh giá

Dịch Kinh Tồn Nghi của Lâm Hy Nguyên là một bộ chú giải Kinh Dịch thời Minh, hiện lưu quyển năm trong bộ mười hai quyển. Lâm Hy Nguyên (1491–1560?), tự Mậu Trinh, hiệu Thứ Nhai, người Đồng An, Phúc Kiến; đỗ tiến sĩ đời Chính Đức và từng giữ các chức quan ở bộ Lễ, bộ Binh dưới triều Gia Tĩnh. Tác phẩm của ông nằm trong dòng Dịch học triều Minh, thường được xếp cạnh những bộ chú giải của Thái Thanh, Trạm Nhược Thủy cùng thời, khuynh hướng chung là bám sát trình truyện của Trình Di và nghĩa lý, ít theo tượng số. Tên sách "tồn nghi" cho thấy tác giả chủ ý dừng lại ở những chỗ còn nghi vấn trong cựu giải, đối chiếu các thuyết rồi trình bày cách hiểu của mình, chứ không đặt tham vọng thay thế toàn bộ các bộ chú giải trước đó.

Việc quy tác phẩm cho Lâm Hy Nguyên là chắc chắn, được Tứ khố toàn thư thư mục và các sách của Lục Tâm Nguyên xác nhận; bản Tứ khố thu tập từ bản in đời Minh, nội dung có ít sai sót do sao chép nhưng không bị nghi ngờ tác giả. Về niên đại soạn sách, giới nghiên cứu không thống nhất hoàn toàn: có ý kiến cho rằng sách hoàn thành vào khoảng những năm cuối đời tác giả, sau khi bị biếm trích vì can ngăn Gia Tĩnh, nhưng do thiếu lời tựa đề niên nguyệt cụ thể nên mốc này chỉ mang tính ước đoán.

Bản đang lưu là ảnh chụp lại phần Dịch Kinh tồn nghi trong Tứ khố toàn thư, thuộc Kinh bộ, Dịch loại. Tứ khố là tổng tập do triều Thanh biên soạn và sao chép, bản in dựa trên bảy bản sao chép khác nhau nên có hiện tượng dị văn giữa các hệ bản; bản chụp dùng ở đây thuộc hệ sao chép được đưa vào kho, không phải bản thủo bản của tác giả. Sách không được dịch hay chú thích bằng tiếng Việt, giữ nguyên chữ Hán, 148 trang cho một quyển, khổ chữ theo khuôn khổ thường thấy của Tứ khố. Người học cần biết đến Dịch Kinh tồn nghi vì đây là một trong số ít bộ chú giải thời Minh được Tứ khố chọn lọc toàn bộ, và vì cách đặt vấn đề "tồn nghi" tiêu biểu cho lối đọc kinh cẩn trọng, không vội gán nghĩa, của một bộ phận sĩ phu triều Minh.