Dịch Kinh Tồn Nghi, quyển 3 (易經存疑)

Giới thiệu

本书12卷，拆分成12冊。 影印古籍 欽定四庫全書·經部一·易類

Tác giả: （明）林希元 Số trang (bản quét): 158 Chủ đề: 四庫全書 · 經部 · 易類 · 明

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/06061360.cn/06061360.cn.pdf

Đánh giá

林希元 (Lâm Hy Nguyên) là học giả đời Minh, đỗ tiến sĩ, từng giữ chức quan và có tiếng trong giới kinh học thời bấy giờ; quy thuộc tác phẩm Dịch kinh tồn nghi cho ông được các thư mục truyền thống ghi nhận tương đối nhất quán, tuy mức độ chắc chắn về từng quyển cụ thể trong bộ vẫn ít nhiều phụ thuộc vào bản lưu. Sách thuộc dòng chú giải Kinh Dịch theo lối khảo biện, tức không chỉ y theo cựu chú mà còn đặt lại vấn đề ở những chỗ người trước giảng giải chưa thỏa đáng — chữ "tồn nghi" trong tựa phản ánh khuynh hướng ấy.

Bản đang lưu là phần quyển ba của một bộ từng được biết đến với quy mô mười hai quyển, nhưng ở đây tách riêng thành một sách. Tình trạng phân quyển như vậy không nhất thiết phản ánh kết cấu nguyên thủy: các bộ sách lớn đời Minh thường được sao chép, in lại nhiều lần và có thể được chia nhỏ theo từng quyển khi nhập kho, khiến ranh giới quyển giữa các bản không luôn trùng khớp. Vì vậy muốn dùng quyển này cho việc tra cứu, cần đối chiếu với các bản toàn bộ khác để xác định vị trí thực sự của nó trong tổng thể.

Điểm đáng lưu ý về truyền bản là nguồn sao chép: đây là bản ảnh ấn của Khâm định tứ khố toàn thư, phần Kinh bộ, Dịch loại. Việc được thu vào Tứ khố cho thấy tác phẩm đã qua tay các quan biên soạn thời Thanh, và hình thức văn bản trong bản này có thể đã chịu ít nhiều sửa chữa, bổ sung so với bản Minh đời đầu — một thực tế phổ biến với các trước tác được nhập khố. Người nghiên cứu dị văn giữa các bản in vì thế nên xem đây là một mắt xích trong dòng truyền bản, không phải bản gốc tuyệt đối.

Trong cục diện chú giải Kinh Dịch đời Minh, sách của Lâm Hy Nguyên đứng cùng nhóm với các trước tác lấy khảo chứng làm trọng, có thể đọc kèm để thấy cách người đương thời tiếp nhận và phản biện các chú giải đời Tống. Việc bản Tứ khố tồn tại cho thấy nó từng được giới học thuật chính thống đánh giá đủ tầm để lưu trữ, dù mức độ ảnh hưởng so với các bộ lớn cùng thời còn là chuyện cần khảo sát thêm.