Chu Dịch hào biến dịch uẩn (quyển 1)

Giới thiệu

Cuốn sách này là quyển đầu tiên trong bộ 8 quyển, được in lại từ bản chụp ảnh của Tứ Khố Toàn Thư (bộ sưu tập kinh điển triều Nguyên), thuộc phần Kinh Bộ, loại Dịch. Nội dung tập trung vào việc giải thích các biến hào trong Kinh Dịch, theo tinh thần của dòng học Dịch thời Nguyên. Đây là tài liệu nghiên cứu quan trọng về tư tưởng triết học và chiêm bốc cổ đại phương Đông.

Nhan đề gốc: 周易爻變易緼·卷一 Tác giả: （元）陳應潤 Số trang (bản quét): 126 Chủ đề: 四庫全書 · 經部 · 易類 · 元

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/06061339.cn/06061339.cn.pdf

Đánh giá

Chu Dịch hào biến dịch uẩn là tác phẩm chú giải Kinh Dịch của Trần Ưng Nhuận đời Nguyên, thuộc dòng Dịch học lấy "hào biến" làm trục — tức lấy sự chuyển dịch của từng hào trong quẻ để diễn giải ý nghĩa. Cách tiếp cận này đặt trọng tâm vào quan hệ động giữa các hào hơn là vào lời quái từ cố định, một khuynh hướng khá phổ biến trong Dịch học đời Nguyên, khi các tác gia tìm cách dung hoà truyền thống tượng số với lối nghĩa lý. Việc quy tác giả cho Trần Ưng Nhuận được các thư mục cổ như Tứ Khố Toàn Thư thừa nhận; tuy vậy tiểu sử ông còn ít tư liệu, và niên đại cụ thể của tác phẩm không được ghi rõ trong các nguồn hiện có, nên người tra cứu nên căn cứ vào thư mục thay vì suy đoán.

Bản đang lưu là quyển đầu trong bộ tám quyển, được chụp ảnh in lại từ Tứ Khố Toàn Thư, phần Kinh Bộ, loại Dịch, do triều Thanh tập hợp. Cần phân biệt: "Tứ Khố Toàn Thư" ở đây là bộ tổng tập do nhà Thanh biên soạn, không phải một tác phẩm triều Nguyên; mô tả lưu trữ ghi "bộ sưu tập kinh điển triều Nguyên" là cách nói gọn, dễ gây lẫn về niên đại. Mô tả gốc cho biết bộ sách bị chia thành năm tập khi đóng, riêng quyển này dài 126 trang — con số tương ứng với bản scan hiện hành, không hẳn là số trang của bản khắc gốc. Việc đối chiếu dị văn giữa bản Tứ Khố và các bản in khác thuộc dòng này vẫn là việc của người nghiên cứu truyền bản, vì Tứ Khố từng có sửa chữ trong quá trình sao lục.

Với người học Dịch, tài liệu này có ích ở chỗ cho thấy một lối đọc Kinh Dịch dựa trên hào biến, đặt cạnh các bộ cùng thời để thấy chỗ kế thừa và chỗ khác biệt.