Hoàng Cực Kinh Thế Quán Vật Ngoại Thiên Diễn Nghĩa, quyển 1–2 (皇極經世觀物外篇衍義)

Giới thiệu

本书9卷，拆分成5册。 影印古籍 欽定四庫全書·子部七·術數類

Tác giả: （宋）張行成 Số trang (bản quét): 169 Chủ đề: 四庫全書 · 子部 · 術數類 · 宋

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/06060487.cn/06060487.cn.pdf

Đánh giá

皇極經世觀物外篇衍羲 là bộ chú giải của Trương Hành Thành đời Tống cho 觀物外篇, phần do Thiệu Ung soạn nằm trong 皇極經世. Thiệu Ung (1011–1077) dựng 皇極經世 theo lối lấy số suy vận, phối năm tháng ngày giờ với quẻ và vận hội; 觀物内外篇 được truyền là do ông viết, nhưng tồn nghi về việc các con ông ghi chép rồi chỉnh lý, nên giới nghiên cứu vẫn xem phần ngoại thiên có thể đã qua tay hậu học. Trương Hành Thành sống vào khoảng đầu Nam Tống, từng làm quan, nổi tiếng với việc chú thích Dịch và Thiệu thị; quy thuộc 皇極經世觀物外篇衍羲 cho ông nhìn chung ít tranh cãi, dù văn bản hiện lưu truyền qua các tuyển tập về sau đôi chỗ lẫn với các tác phẩm đồng loại.

Về truyền bản, tài liệu đang lưu là ảnh ấn cổ tịch, nay gồm 9 quyển chia thành 5 sách, nguyên thuộc 欽定四庫全書, Tử bộ, thuật số loại. Việc tách quyển và đóng sách lại như vậy là cách xử lý của bản ảnh ấn hiện đại, không phản ánh tình trạng truyền bản đời Tống; người đọc nên phân biệt giữa số quyển trong mục lục thư tịch và số quyển được chia lại khi in. Đây là ngả đường khá phổ biến để tiếp cận khối học thuật số thuật thời Tống, bên cạnh các bản khắc riêng lẻ và ảnh ấn trong các tập ảnh tùng thư.

Với người học cổ học phương Đông, tài liệu này đáng được đặt cạnh chính văn 皇極經世 và các chú gia khác như Thiệu Bá Ôn, Vệ Thực để đối chiếu cách hiểu 觀物 ngoại thiên. Bộ này tiêu biểu cho dòng chú giải số thuật gắn với Dịch học Bắc Tống – Nam Tống, nơi việc giải kinh vừa là khảo chứng triết lý vừa là vận dụng thuật số.