Khâm Định Hiệp Kỷ Biện Phương Thư, quyển 18 (欽定協紀辨方書)

Giới thiệu

本书36卷，拆分成26册。 影印古籍 欽定四庫全書·子部七·術數類

Tác giả: （清）允祿; （清）梅瑴成; （清）何國宗 Số trang (bản quét): 104 Chủ đề: 四庫全書 · 子部 · 術數類 · 清

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/06056516.cn/06056516.cn.pdf

Đánh giá

Quyển mười tám của Khâm định hiệp kỷ biện phương thư, bộ sách do vua Càn Long ra lệnh biên soạn, thuộc Tử bộ, Thuật số loại, trong Khâm định tứ khố toàn thư. Sách do Dận Lộc, Mai Giác Thành và Hà Quốc Tông cùng phụng sự biên tập; đây là công trình tập thể của các quan lại am hiểu lịch pháp và thuật số dưới triều Thanh, không phải trước tác của một cá nhân. Toàn bộ ba mươi sáu quyển, bản đang lưu là bản ảnh ấn cổ tịch, được chia thành hai mươi sáu sách, mỗi sách gồm một số quyển, nên quyển mười tám nằm trong một tập rời chứ không phải một đơn vị độc lập về nội dung.

Về phương diện học thuật, đây là sách thuộc dòng trạch cát, chuyên bàn việc chọn ngày lành tháng tốt theo can chi, phương vị và thần sát, gắn với hệ thống lịch pháp và lý thuyết âm dương ngũ hành. Bộ sách được biên soạn nhằm thống nhất và hiệu chỉnh các thuyết chọn ngày đang lưu hành thời bấy giờ, vốn phân tán và nhiều chỗ mâu thuẫn; vì vậy nó vừa mang tính chất công cụ tra cứu, vừa có ý nghĩa quy phạm hóa. Việc xếp vào Thuật số loại phản ánh cách nhìn của Tứ khố toàn thư: đây là loại sách có ích cho lễ nghi, canh nông và sinh hoạt quan lại, được coi trọng trong thực dụng hơn là trong triết lý.

Việc quy soạn cho ba nhân vật trên là thông lệ của các sách phụng sự, trong đó người đứng đầu thường là tôn thất giữ chức giám tu, còn các học giả như Mai Giác Thành, Hà Quốc Tông chủ trì khảo đính và biên tập. Các nhà nghiên cứu hiện nay phần lớn nhất trí rằng phần học thuật then chốt do nhóm nho thần kiêm hiểu lịch toán đảm nhiệm; tuy nhiên mức độ đóng góp cụ thể của từng người không thể phân định rạch ròi, và điều này vẫn còn để ngỏ. Các bản dịch hoặc trích lục về sau đôi khi ghi thiếu một trong các tên, cũng không nên coi đó là sai lệch nghiêm trọng.

Về truyền bản, bản đang dùng là ảnh ấn từ bộ Tứ khố toàn thư, nên phản ánh hệ văn bản do triều đình ấn định, không phải một bản khắc dân gian riêng lẻ. Giữa các lần in lại và các bản chép tay lưu hành đôi khi có dị văn nhỏ về tự dạng và thứ tự mục, song chưa có chứng cứ cho thấy có khác biệt lớn về kết cấu. Người học muốn tra cứu sâu nên đối chiếu với các quyển khác trong cùng bộ để nắm toàn cục, vì quyển mười tám chỉ là một mắt lưới trong hệ thống ba mươi sáu quyển.