Khâm Định Hiệp Kỷ Biện Phương Thư, quyển 3 (欽定協紀辨方書)

Giới thiệu

本书36卷，拆分成26册。 影印古籍 欽定四庫全書·子部七·術數類

Tác giả: （清）允祿; （清）梅瑴成; （清）何國宗 Số trang (bản quét): 144 Chủ đề: 四庫全書 · 子部 · 術數類 · 清

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/06056504.cn/06056504.cn.pdf

Đánh giá

欽定協紀辨方書 là bộ thư về trạch nhật và phương vị cát hung do triều đình nhà Thanh tổ chức biên soạn, mang tính chất sách quan phương hơn là trước tác tư nhân. Sách được xếp vào Tử bộ, Thất thuật loại trong 四庫全書, đứng cạnh các bộ thuật số cùng thời. Ba tên ghi trên bản — 允祿, 梅瑴成, 何國宗 — đều là quan viên, học giả đương triều, trong đó 允祿 là tông thất, 梅瑴成 và 何國宗 từng tham dự các công trình lịch toán của triều đình. Cách ghi "soạn" ở đây nên hiểu là chủ trì hoặc tổng hợp, không hẳn là cá nhân chấp bút; việc phân định ai viết phần nào thường không rõ ràng và ít được học giới truy cứu.

Niên đại hình thành gắn với giai đoạn biên tập sách lớn của triều Thanh, song thời điểm cụ thể của bản này không có trong dữ kiện nên không thể xác định chắc. Bản đang lưu là phần quyển ba, được tách khỏi toàn bộ 36 quyển và in lại thành 26 tập theo lối ảnh ấn cổ tịch, lấy từ 欽定四庫全書. Đây là hình thức lưu hành phổ biến của nhiều bộ trong Tứ khố: một bộ lớn bị chia nhỏ để tiện ấn hành, khiến mỗi tập mang số quyển riêng và không còn phản ánh cấu trúc nguyên bản. Người tra cứu cần lưu ý điều đó khi đối chiếu giữa các bản.

Trong dòng thư tịch trạch nhật, 協紀辨方書 giữ vị trí chuẩn mực: nó hệ thống hoá và sửa chữa những chỗ phức tạp, sai lệch của các sách thuật số lưu truyền, nên thường được dẫn làm căn cứ khi khảo cứu lịch pháp và chọn ngày. Quyển ba, tuy chỉ là một mảnh của bộ lớn, vẫn thuộc mạch ấy. Học giới vẫn còn bàn về mức độ can thiệp của triều đình vào nội dung cũng như quan hệ giữa bản này với các bản 協紀辨方書 khác, cho nên nên đọc như tài liệu thuộc hệ Tứ khố, không phải bản độc lập.